فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از منظر صاحب‌نظران حوزه‌ی تعلیم‌وتربیت پرورش «هویت ملی» از طریق تدریس حافظه‌محور مؤلفه‌های تاریخی یا ملی ممکن نیست، بلکه از طریق مشارکت فعال یادگیرندگان و دستیابی آنها به سطوح عالی دو حیطه‌ی شناختی و عاطفی صورت می‌پذیرد. «حلقه کندوکاو» رویه‌ای آموزشی است که مجال یادگیری فعال و مشارکتی را با ابزارهای نقد، خلق، و ارزش‌گذاری فراهم می‌سازد. مسأله این پژوهش بررسی امکان تدریس درس عینی و گذشته‌نگر تاریخ در حلقه‌های کندوکاو و چگونگی افزایش اشتیاق و ارتباط با این درس هویت‌ساز از طریق پرورش تفکر مراقبتی است. برای پاسخ به این مسئله از روش ‌تحقیق تحلیلی-استنتاجی بهره گرفته ‌شد. نتایج نشان می‌دهد اهداف حیطه عاطفی از طریق پرورش مؤلفه‌های «تفکر مراقبتی» در قالب آگاهی تاریخی، میل به پذیرش هویت ملی، توجه انتخابی به مفاهیم هویت‌ساز درس تاریخ، کنش مشتاقانه به فهم تاریخ ملی و ارزش‌گذاری به هویت ملی قابل استحصال است و می‌تواند تأثیر مثبت و شایانی بر شکل‌گیری هویت ملی دانش‌آموزان داشته‌باشد. «تفکر مراقبتی» یکی از مهارت‌های عالی تفکر است که سطوح بالای اهداف شناختی و عاطفی را بطور توأمان در بر می‌گیرد. کم‌توجهی به این اهداف خصوصاً در درس هویت‌ساز تاریخ می‌تواند زمینه تهاجم فرهنگی را فراهم سازد. درس تاریخ، صرفاً یک درس دانش‌بنیان نیست، بلکه تلاشی پیرامون راهکارهایی برای ترسیم افق بهتری از آینده زندگی انسان‌ها، از طریق اعطای هویت ملی، و مهارت تفکر در دانش‌آموزان و بالتبع جامعه است. می‌توان با استفاده از رویه‌های فعال و تأملی تدریس و پرورش انواع مهارت‌های فکری سطح بالا، خصوصاً تفکر مراقبتی به شکل‌گیری و پایداری هویت ملی و تاریخی آینده‌سازان ایران کمک کرد.