فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نیکل یک عنصر ضروری برای گیاهان است ولی در غلظت‌های بالا، دارای اثرات سمی می باشد. شبدر سفید، یک گیاه علوفه‌ای زراعی و دارای زیست‌توده‌ی بالایی است. از طرفی دیگر، آلایندگی نیکل در مزارع افزایش یافته است. بر این اساس، در این پژوهش، در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی، اثر تیمار سطوح مختلف نیکل بر شاخص‌های جوانه‌زنی بذر گیاه شبدر سفید در اتاقک رشد و سپس بر شاخص‌های بیوشیمیایی و فیزیولوژیک این گیاه در محیط کشت هیدروپونیک، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که درصد و سرعت جوانه‌زنی، شاخص بنیه‌ی بذر و طول گیاهچه، در حضور سطوح پایین و بالای تیمار نیکل، به ترتیب افزایش و کاهش پیدا کرد. در شرایط کشت هیدروپونیک نیز، سطوح 100 میکرومولار و بالاتر نیکل، منجر به مرگ گیاهچه‌ها گردید. غلظت‌های ۱۰ و ۵۰ میکرومولار نیکل، اثر منفی بر شاخص‌های بیوشیمیایی از جمله مقدار کلروفیل،کربوهیدرات، پروتئین محلول کل و آنزیم پراکسیداز و اثر مثبت بر مقدار کاروتنوئیدها داشت. با افزایش غلظت تیمار نیکل، غلظت آن در ریشه و اندام هوایی افزایش یافت. غلظت ۱۰ و ۵۰ میکرومولار نیکل به ترتیب منجر به افزایش و کاهش وزن خشک ساقه و طول اندام هوایی، وزن خشک و سطح برگ نسبت به شاهد گردید. با توجه به نتایج حاصل، به نظر می‌رسد غلظت ۱۰ میکرومولار نیکل برای رشد گیاه مناسب باشد، درحالیکه سطح ۵۰ میکرومولار آن، برای گیاه سمی است. همچنین به نظر می‌رسد که شبدر سفید، گیاهی حساس به نیکل بوده و توانایی تحمل و تجمع نیکل را ندارد و گزینه مناسبی برای اهداف گیاه-پالایی نمی‌باشد.