تحلیل و بررسی رابطۀ عقل و نقل در اندیشۀ کلامی شیخ صدوق

نویسندگان

1 دانشیار گروه الهیات، دانشکده الهیات پردیس فارابی دانشگاه تهران.

2 دکترای فلسفه، استادیار گروه فلسفه، دانشکدۀ الهیات پردیس فارابی دانشگاه تهران

3 دکترای مدرسی معارف اسلامی، گرایش مبانی نظری اسلام. دانشکدۀ الهیات پردیس فارابی دانشگاه تهران،مربی گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی تهران شمال.

doi
چکیده

هدف: ضرورت سره‌سازی عقل‌گرایی متکلمان شیعه و تمرکز بر مقاطع پر اهمیت تفکر کلامی در راستای تقویت کارایی و پاسخگویی به موضوعات مستحدثۀ اعتقادی، ایجاب می‌کند تحقیقات منظم و متقن در این حوزه انجام شود. روش: در این تحقیق از روش تحلیلی- توصیفی، کتابخانه‌ای و شناسایی منابع پژوهش اسنادی استفاده شده است. یافته ها ونتیجه‌گیری: شیخ صدوق تمایز واضحی بین عقل و وحی نمی‌بیندو عقل را به مدد وحی راهگشا می‌داند. وی معتقد است که بالاترین درجة عقل در نزد انبیا و ائمۀ معصومین(ع) وجود دارد و عقلا و فلاسفه با نهایت تلاش خود سعی می‌کنند به فهم سخنان ایشان نایل شوند. او می‌گوید: خداوند امری را مقرر نمی‌کند مگر اینکه صورتی از حقیقت آن امر را در عقل انسان قرار می‌دهد. ایشان از عقل در حوزه‌های مختلفی مانند خداشناسی، نبوت و امامت، تقیّه وامور مربوط به رجعت و معاد استفاده می‌کند.