برآورد هزینه‎های مبادله تسهیلات پرداختی بانک ملی در قالب عقود اسلامی منتخب

نویسندگان

1 گروه آموزشی اقتصاد کشاورزی دانشگاه تهران

2 دانش‌آموخته دکترای دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران

3 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن، ایران

doi
10.30471/iee.2022.8421.2222
چکیده

هدف مقاله برآورد هزینه مبادله تسهیلات پرداختی بانک ملی ایران در چارچوب عقود اسلامی منتخب و عوامل مؤثر بر این هزینه مبادله است. هزینه‎های مبادله بالا یکی از عواملی است که سبب محدودیت خانوارها در دسترسی به اعتبارات در کشورهای درحالتوسعه می‎شود. داده‎های مورداستفاده از بانک ملی و نیز از طریق مصاحبه و تکمیل پرسشنامه در یک نمونه‎گیری طبقه‎بندی دو مرحله‎ای در سال 1399 جمع‎آوری شده است. در این مطالعه ضمن برآورد و محاسبۀ هزینه‎های مبادله در بخش تسهیلات پرداختی، با استفاده از الگوهای اقتصادسنجی آثار عوامل مؤثر بر هزینه‎های مبادله استفاده از تسهیلات بررسی شده است. نمونه مورد بررسی 483 نفر از مشتریان بانک ملی بوده است. یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد متوسط نرخ هزینه مبادله تسهیلات بانک ملی، 4.8 درصد است که معادل 43 درصد متوسط نرخ سود تسهیلات پرداختی است. در تسهیلات خرد و یارانه‎مند مانند عقد قرض‎الحسنه نیز نرخ هزینه مبادله 6 درصد برآورد شده که معادل 150 درصد کارمزد آن است.