نفرین نفت، مالیات و دموکراسی در کشورهای وابسته به نفت: کاربرد استفاده از رویکرد GMMسیستمی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه بوعلی سینا ، همدان
2 استادیار اقتصاد دانشگاه بوعلی سینا، همدان
3 استاد اقتصاد دانشگاه بوعلی سینا، همدان
doi
10.30471/iee.2023.8762.2258چکیده
در چند دهه گذشته، اثر زیانبار وابستگی دولتها به درآمد منابع فراوان نفتی در اقتصاد کشورهای درحالتوسعه مورد توجه زیادی قرار گرفته است؛ بهطوریکه بحث در مورد نتایج آن ازجمله این موضوع مطرح شده است که ثروت منابع فراوان نفتی میتواند بر حاکمیت و وضعیت دموکراسی یک کشور تأثیر منفی بگذارد. ناکارآمدی سیاسی و اقتصادی معروف به «نفرین نفت» نشاندهنده یک پدیده پیچیده و ساختاری است که بهطورعمده ناشی از مدیریت یا سرمایهگذاری ضعیف درآمدهای نفتی توسط دولتهای کشورهای تولیدکننده نفت است.هدف از این پژوهش، بررسی مقایسهای رابطه درآمدهای نفتی و درآمدهای مالیاتی بر دموکراسی در کشورهای وابسته به نفت با درآمد متوسط و کشورهای وابسته به نفت با درآمد بالا با استفاده از رویکرد گشتاورهای تعمیمیافته سیستمی (SYS−GMM) است. برای این منظور دادههای مرتبط با متغیر وابسته دموکراسی و متغیرهای مستقل، درآمدهای نفتی، درآمدهای مالیاتی، رشد اقتصادی، تولید ناخالص داخلی سرانه و جمعیت برای 10 کشور با درآمد بالای نفتی و 21 کشور با درآمد متوسط نفتی شامل ایران طی سالهای 1980 الی 2018 تجزیهوتحلیل شد. بهطورخلاصه، نتایج مطالعه و تخمین مدل نشان داد که با افزایش درآمدهای نفتی و مالیاتی در کشورهای با درآمد بالای نفتی، سطح دموکراسی بهبود یافته است؛ درحالیکه برای کشورهای با درآمد متوسط نفتی، افزایش درآمدهای نفتی و مالیاتی به کاهش سطح دموکراسی منجر و پدیده نفرین نفت تأیید میشود.