نقش سوگیری شناختی زیان‌گریزی و نتایج آن در نظام مسئولیت مدنی ایران با تکیه بر نظریه‌ چشم‌انداز

نویسندگان

1 دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 گروه حقوق خصوص ی و اقتصادی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ، ایران.

doi
10.22067/economlaw.2023.77469.1191
چکیده

در اقتصاد متعارف تصمیمات افراد براساس الگوی عقلایی مبتنی بر منطق هزینه - سود اتخاذ می­­گردد. در مقابل نگرش رفتاری که دستاورد آموزه­های اقتصاد رفتاری است، معتقد است که در جهان واقعی تصمیم­گیری­ها توسط انسان واقعی (و نه انسان اقتصادی) در مورد مسائل واقعی به شیوه­ای که در الگوهای عقلایی تصمیم­گیری (هزینه_سود) تعریف شده است، انجام نمی­شود بلکه فرایند تصمیم­گیری متأثر از سوگیری­های شناختی است.یکی از نظریه­هایی که در حوزه­ اقتصاد رفتاری به تأثیر این سوگیری­ها بر تصمیمات افراد اشاره­ می­کند، نظریه­ چشم­انداز است که بیان کننده­ تأثیر سوگیری زیان­گریزی بر فرایند تصمیم­گیری است. در این مقاله تأثیر سوگیری زیان­گریزی بر نحوه­ تصمیم­گیری قانونگذار را بر اساس نظریه چشم انداز و آموزه­های اقتصاد رفتاری بررسی می­کنیم.یافته­های این مقاله مؤید وجود تفکر مبتنی بر زیان­گریزی در نظام مسئولیت مدنی ایران است که بازتاب آن در جای جای پیکره­ نظام مسئولیت از جمله در وضع ابزارهای مناسب اقامه­ دعوی، مبانی مسئولیت، اصول و قواعد جبران خسارت نیز نمودار می­گردد. در این مقاله با استفاده از نظریه چشم­انداز ضمن یافتن ردپای سوگیری شناختی زیان­گریزی، به ارزیابی جایگاه سوگیری مزبور و نتایج آن در نظام مسئولیت می­پردازیم تا از این طریق تصویر واقعی­تری از مدل تصمیم­گیری قانونگذار ارائه نمائیم.