نقش سوگیری شناختی زیانگریزی و نتایج آن در نظام مسئولیت مدنی ایران با تکیه بر نظریه چشمانداز
نویسندگان
1 دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 گروه حقوق خصوص ی و اقتصادی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ، ایران.
doi
10.22067/economlaw.2023.77469.1191چکیده
در اقتصاد متعارف تصمیمات افراد براساس الگوی عقلایی مبتنی بر منطق هزینه - سود اتخاذ میگردد. در مقابل نگرش رفتاری که دستاورد آموزههای اقتصاد رفتاری است، معتقد است که در جهان واقعی تصمیمگیریها توسط انسان واقعی (و نه انسان اقتصادی) در مورد مسائل واقعی به شیوهای که در الگوهای عقلایی تصمیمگیری (هزینه_سود) تعریف شده است، انجام نمیشود بلکه فرایند تصمیمگیری متأثر از سوگیریهای شناختی است.یکی از نظریههایی که در حوزه اقتصاد رفتاری به تأثیر این سوگیریها بر تصمیمات افراد اشاره میکند، نظریه چشمانداز است که بیان کننده تأثیر سوگیری زیانگریزی بر فرایند تصمیمگیری است. در این مقاله تأثیر سوگیری زیانگریزی بر نحوه تصمیمگیری قانونگذار را بر اساس نظریه چشم انداز و آموزههای اقتصاد رفتاری بررسی میکنیم.یافتههای این مقاله مؤید وجود تفکر مبتنی بر زیانگریزی در نظام مسئولیت مدنی ایران است که بازتاب آن در جای جای پیکره نظام مسئولیت از جمله در وضع ابزارهای مناسب اقامه دعوی، مبانی مسئولیت، اصول و قواعد جبران خسارت نیز نمودار میگردد. در این مقاله با استفاده از نظریه چشمانداز ضمن یافتن ردپای سوگیری شناختی زیانگریزی، به ارزیابی جایگاه سوگیری مزبور و نتایج آن در نظام مسئولیت میپردازیم تا از این طریق تصویر واقعیتری از مدل تصمیمگیری قانونگذار ارائه نمائیم.