تحلیل اقتصادی تصمیم‎گیری و ارزش‌های انسانی و اسلامی در انتخاب همسر

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

2 دانشیار اقتصاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

3 دانشیار اقتصاد دانشگاه قم

doi
10.30471/iee.2023.9165.2300
چکیده

گری بکر به‌عنوان مبدع علم اقتصاد خانواده بر آن است که انسان‌ها در همه رفتارهایشان براساس دسته‎ای از ترجیحات پایدار و مقدار بهینه‎ای از اطلاعات، مطلوبیتشان را حداکثر می‎کنند. اگر نشان داده شود افراد در حیطه‎هایی از زندگی خود براساس حداکثرسازی مطلوبیت رفتار نمی‎کنند، کارآمدی رویکرد اقتصادی در تحلیل آنها مورد تردید قرار می‎گیرد. این نوشتار نظریه‎های تصمیم‎گیری را معرفی و تناسب هریک از آنها را در مورد انتخاب‌های خانوادگی با توجه به ویژگی‌های خاص آن بررسی می‎کند.این پژوهش در تبیین چگونگی تأثیرگذاری ارزش‌های انسانی و اسلامی بر تصمیم‎گیری‌های خانوادگی از شیوه تحلیلی‎−‎توصیفی استفاده می‎کند و برای شناخت حیطه رفتار حداکثرسازانه در انتخاب همسر از تحلیل مضمون آیات و روایات و تطبیق آن با استنباط‌های مشهور فقهای شیعه استفاده می‎کند و نتیجه می‎گیرد رفتارهایی که مشمول احکام واجب یا حرام است، در حیطه رفتار زمینه‎ای و خارج از دامنه کاربرد رویکرد اقتصادی است؛ رفتارهایی که مشمول احکام مستحب یا مکروه است هم می‎تواند زمینه‎ای و هم می‎تواند بهینه‎سازانه باشد و رویکرد اقتصادی در تحلیل آنها تا حدی کاربردپذیر است و رفتارهایی که مشمول احکام یادشده نیست در حیطه رفتار عقلایی است و انتظار می‎رود رویکرد اقتصادی در تحلیل آنها به خوبی کاربردپذیر باشد.