تعیین مناطق مناسب انجام مشاهدات ژئودتیکی بهمنظور رفتارسنجی و مطالعه مکانیک گسل شمال تبریز با آنالیز حساسیت مدل تحلیلی اکادا به روش HDMR
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
3 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
doi
10.22034/jcee.2021.43188.1981چکیده
با ظهور فناوری های جدید مانند GPS (Global Positioning System) و انجام مشاهدات باکیفیت بالا، میتوان مطالعات بسیاری را در مورد مسائل زمین ساختی شروع کرده یا بهبود بخشید. بااینحال کیفیت و قابلیت اطمینان نتایج حاصل از این مطالعات به محل ایستگاه ها یا بهعبارتدیگر به طرح شبکه های ژئودینامیکی بستگی دارد. هدف این تحقیق بهینه سازی مکانیکی جهت تعیین بهترین محل برای ایستگاه های یک شبکه ژئودینامیکی به منظور رسیدن به مقادیر صحیح تر برای پارامترهای گسل باقابلیت اطمینان بالا و هزینه کم است به نحوی که با حل مسئله معکوس با قید مشاهدات آن ایستگاه ها بتوان به مقادیر صحیح تر برای برخی از پارامترهای گسل های فعال رسید. تحقیق حاضر به تعیین بهینه محل ایستگاه های شبکه ژئودزی ماهوارهای برای مطالعه مکانیک گسل شمال تبریز به منظور برآورد هرچه صحیح تر پارامترهای این گسل اختصاص دارد. عوامل محدودکنندهای نظیر توپوگرافی را نیز میتوان در این فرایند مدنظر قرار داد. به منظور انجام تحلیل حساسیت مدل تحلیلی اکادا (Okada) انتخاب شد و تحلیل حساسیت میدان جابه جایی سطحی حاصل از این مدل نسبت به کلیه پارامترهای ورودی از جمله پارامترهای هندسی گسل و پارامترهای رئولوژیکی (Rheological Parameters) پوسته انجام شد. برای انجام تحلیل از فرامدل HDMR (High Dimensional Model Representation) استفاده شد. نخست یک شبکه بندی 500×400 کیلومتر با فواصل نقاط 10 کیلومتری در منطقه اطراف گسل ایجاد شده و تحلیل حساسیت جابه جایی های سطحی نسبت به کلیه پارامترهای ورودی مدل در هر نقطه شبکه انجام شد. بر اساس نتایج تحلیل صورت گرفته بیشترین حساسیت مدل مربوط به نرخ لغزش و عمق قفل شدگی و کمترین آن مربوط به ضرایب لامه (Lamé coefficients) میباشد، به نحوی که برای رفتارسنجی و مطالعه نرخ لغزش ایستگاهها باید دور از گسل و برای مطالعه عمق قفلشدگی باید نزدیک گسل احداث شوند.