بررسی تأثیر جریان‌های سیلابی بر تغییرات ریخت‌شناسی با استفاده از تحلیل سری تصاویر ماهواره‌ای(مطالعه موردی: رودخانه بازفت

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

3 گروه مهندسی آب ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

4 دانشکده علوم آب، دانشگاه فردوسی، مشهد

doi
10.22034/jcee.2020.10593
چکیده

بررسی تغییرات هندسه مقاطع در رودخانه‌هایی که سدهای بزرگ را تغذیه می‌کنند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش به بررسی تغییرات ریخت‌شناسی رودخانه بازفت یکی از زیر حوضه کارون شمالی که در انتها وارد سد کارون 4 می‌شود، پرداخته شده است. در این مطالعه با استفاده از 26 تصویر ماهواره‌ای لندست +ETM و OLI الگوی جابه-جایی مجرای اصلی رودخانه،در بازه‌های بلند و کوتاه‌مدت منتهی به سال 1395 مورد بررسی قرار گرفت. با بررسی تأثیر سیلاب‌ها مشخص شد در هر دو ساحل میزان فرسایش بیشتر از رسوب‌گذاری است و ساحل چپ پویاتر از ساحل راست است. متوسط عرض رودخانه در بازه 30 ساله برای چهار بازه مورد بررسی به ترتیب برابر 8/33، 7/44، 2/40 و 6/38 متر می‌باشد. همچنین عرض رودخانه بازفت تا قبل از وقوع بزرگترین سیلاب در سال 1389 تغییر چندانی نداشته و مقدار آن از 40 متر تجاوز نکرده است. اما پس از وقوع سیلاب عرض رودخانه ناگهان افزایش یافته است و این تغییرات بدیهی به نظر می‌آید. بررسی‌های مربوط به چهار بازه طولی در مسیر رودخانه نشان داد مقدار سینوسیته در تمام سال‌ها در بازه اول تقریبا روند ثابتی داشته است اما در بازه دوم و سوم مقدار آن بیشتر است بنابراین این دو بازه نسبت به دو بازه دیگر فعال تر می‌باشد. در بازه چهارم که منتهی به سد کارون 4 است، تغییرات سینوسیته روند نزولی دارد. همچنین نتایج نشان داد که آبگیری سد کارون 4 بر تمامی پارامترهای ریخت‌شناسی رودخانه بازفت در بازه چهارم تأثیر بسزایی داشته است.