جستاری جامعهشناختی در چگونگی شکلگیری رمان فارسی؛ خوانشی لوکاچی – بوردیویی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم اجتماعی. واحد شوشتر. دانشگاه آزاد اسلامی شوشتر، ایران
doi
10.30465/lir.2020.29960.1113چکیده
جستاری جامعهشناختی پیرامون چگونگی شکلگیری رمان فارسی: خوانشی لوکاچی- بوردیویی این پژوهش با رویکرد جامعهشناختی و در حوزهی جامعهشناسی ادبیات و رمان و در چارچوب روش کیفی و با بهرهگیری از شیوه تحلیلی «تعیّن مرکب» لوکاچ با طرح این پرسش انجام شدهاست که چه عوامل جامعهشناختی با شکلگیری رمان فارسی ارتباط داشتند؟.مبانی نظری از تئوریهای حوزهی جامعهشناسی ادبیات(تئوریهای لوکاچ و بوردیو)، و نمونههای مورد بررسی با تکنیک نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند.محدودهی زمانی پژوهش،اواخر عهد قاجار و اوان انقلاب مشروطیت است.مفاهیم پژوهش،سکولاریسم و فردگرایی هستند،مفاهیمی که از آغاز انقلاب مشروطیت به واسطه فعالان سیاسی،روزنامهنگاران و نویسندگان حوزههای سیاست و ادبیات وارد میدان ادبی ایران شدند و پس از پیروزی جنبش مشروطهخواهی،موضوع کشمکشهای موافقان و مخالفان مشروطیت واقع گردیدند.فرض اصلی این پژوهش مبتنیاست بر متأثر شدن میدان ادبی ایران و نویسندگان این میدان از این ایدئولوژیها.بررسی دادههای پژوهش نشان میدهند که شکلگیری رمان فارسی متأثر از ایدئولوژیهای سکولاریسم و فردگرایی بودهاست.کلیدواژهها:جامعهشناسی ادبیات،رمان فارسی،فردگرایی،سکولاریسم،جامعهشناسی رمان.