ارزیابی نقش سرمایه فکری در اثرگذاری تکانه بهرهوری بر مؤلفههای اقتصاد کلان: رهیافت الگوی مالی پویای تعادلی با تأکید بر ترجیحات بازگشتی
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد ومدیریت، واحدشیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
2 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
doi
10.30471/iee.2021.6226.1879چکیده
نظر به محدودیتهای مدلسازیهای اخیر در اقتصاد ایران بهویژه در مباحث اقتصاد مالی که رفتارهای مغایر با تئوریهای اقتصادی مشاهده شده است، خلأ حضور سرمایه فکری در الگوهای اقتصادی مورد توجه قرار میگیرد. همچنین در این راستا تابع ترجیحات بازگشتی تحت انتظارات عقلایی مورد توجه بسیاری از متخصصان مالی قرار گرفته است؛ امّا در ایران با توجه به اینکه الگوسازی اینگونه توابع مستلزم حل روابط پیچیده ریاضی است، پژوهشگران غالباً از بهکارگیری آنها خودداری میکنند. مطالعه حاضر در چارچوب یک الگوی پویای تصادفی سعی دارد با لحاظ نمودن ترجیحات بازگشتی در الگوی خانوار و ارائه الگوی بنگاه تحت دو نوع سرمایه فیزیکی و فکری با تأکید بر نقش سرمایه فکری به تحلیل تأثیر تکانه بهرهوری بر مؤلفههای کلان اقتصادی کشور بپردازد. جامعه آماری این مطالعه دادههای اقتصاد ایران در بازه زمانی 1375:1 تا 1396:4 میباشد. پارامترهای مدل بهصورت ترکیبی از کالیبراسیون و بیزی با استفاده از بسته داینر در نرمافزار متلب استخراج شده است. الگوی تعادل عمومی یادشده در قالب نظریات اقتصاد نئوکلاسیک طراحی شده است. برپایه نتایج بالاترین میانگین اختلاف بین بازدهیهای اهرمی سرمایه فیزیکی و سرمایه فکری متعلق به سناریوی پایه میباشد که در آن هر سه عامل بهرهوری ناهمگن محصولات سرمایهای، ریسک بهرهوری بلندمدت و سرمایه فکری توأمان لحاظ شده است. این نتیجه نشان از اهمیت حضور سرمایه فکری در الگو جهت توجیه رخدادهای بازار و اثرات تکانه بهرهوری میباشد. بهطورکلی نتایج نشان از آن است که تنها تحت یک تابع ترجیحات بازگشتی و ریسکگریزی نسبی بالا توأم با تفکیک اجزای سرمایه میتوان واقعیتهای اقتصاد را توضیح داد.