ضرورت تصحیح دوبارۀ نزهت نامۀ علائی

نویسندگان

1 دانشگاه زنجان

2 دانشگاه زنجان

3 دانشگاه زنجان

4 دانشگاه زنجان

doi
10.48308/hlit.2021.101079
چکیده

نزهت‌نامۀ علایی نوشتۀ شهمردان بن ابی‌الخیر رازی، به‌عنوان یکی ازنخستین دانشنامه‌های پارسی، در دستۀ مهم‌ترین نثرهای فارسی جای می‌گیرد. این اثر را یک بار در سال 1362 فرهنگ جهانپور تصحیح و چاپ کرده است؛ اما با توجه به اهمیت متن و اشکال‌ها و نواقص چاپ مذکور، تصحیح دوباره‌ای می‌طلبد. در مقالة حاضر ضمن معرفی نزهت‌نامه به‌عنوان منبعی از اطلاعات بکر و تبیین وجوه اهمیت آن، برخی از اشکالات تصحیح یادشده مانند استفاده نکردن از همة نسخه‌های موجود، انتخاب ضبط‌های نامناسب، نادرستی ضبط برخی نسخه‌ها، بی‌توجهی به ویژگی‌های سبکی متن و درنتیجه دور کردن متن از کهنگی و اصالت نخستین، پایبند نبودن به حفظ امانت در ضبط نسخه-ها، اشتباه‌خوانی نسخه‌ها، حذف واژه یا اصطلاحی مهم از متن و ... را نشان داده‌ایم و نیز با معرفی ده نسخة جدیدِ شناسایی‌شده از کتاب، و بازنمودنِ اهمیت این نسخه‌ها برای برطرف کردنِ موارد ابهامِ متن، بر ضرورت ارائة تصحیح منقح‌تری از کتاب تأکید کرده‌ایم.