اثر اسانس های نعناع و اکالیپتوس بر عملکرد، خصوصیات لاشه و سیستم ایمنی جوجه‌های گوشتی در شرایط تنش گرمایی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد پرورش و مدیریت تولید طیور، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

2 استادیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

3 استادیار، گروه ایمنی شناسی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه

doi
10.22124/ar.2019.9963.1296
چکیده

به‌ منظور بررسی اثر اسانس نعناع و اکالیپتوس بر عملکرد، خصوصیات لاشه و سیستم ایمنی جوجه‌های گوشتی در شرایط تنش گرمایی، آزمایشی با استفاده از 250 قطعه جوجه نر یک‌روزه سویه راس 308 در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تیمار و پنج تکرار و 10 جوجه در هر تکرار به مدت 42 روز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل: 1) تیمار شاهد منفی (تیمار در شرایط دمایی طبیعی)، 2) تیمار شاهد مثبت (در شرایط تنش گرمایی)، 3) تیمار شاهد مثبت + 05/0 میلی‌لیتر اسانس نعناع در هر لیتر آب آشامیدنی، 4) تیمار شاهد مثبت + 05/0 میلی‌لیتر اسانس اکالیپتوس در هر لیتر آب آشامیدنی و 5) تیمار شاهد مثبت + 05/0 میلی‌لیتر اسانس نعناع + 05/0 میلی‌لیتر اسانس اکالیپتوس در هر لیتر آب آشامیدنی بودند. تنش گرمایی در دوره پایانی (روز 26-42 دوره آزمایشی) و در دمای 1± 32 سلسیوس به ‌صورت دوره‌ای (از ساعت نه صبح تا پنج بعدازظهر) اعمال شد. نتایج نشان داد که در دوره پایانی و کل دوره آزمایشی، تنش گرمایی موجب کاهش مصرف خوراک شد (05/0>P). تنش گرمایی سبب افزایش وزن نسبی روده، کاهش وزن نسبی ران و کاهش میزان تکثیر و زنده­مانی لنفوسیت­ها شد (05/0>P) و شدت انفجار تنفسی سلول‌های فاگوسیتیک خون محیطی را کاهش داد (01/0P<). استفاده از اسانس اکالیپتوس و مخلوط دو اسانس گیاهی سبب بهبود میزان تکثیر لنفوسیت­ها شده و کاهش ناشی از تنش گرمایی را جبران کرد (05/0>P). استفاده ترکیبی از اسانس نعناع و اکالیپتوس سبب بهبود شدت انفجار تنفسی ماکروفاژها نسبت به تیمار شاهد منفی و مثبت شد (01/0P<). در مجموع، استفاده از اسانس­های گیاهی نعناع و اکالیپتوس موجب بهبود عملکرد سیستم ایمنی شد، ولی تاثیری بر عملکرد جوجه­های گوشتی نداشت.