واسنجی چند ایستگاهه مدل ذوب برف رواناب (SRM) با استفاده از دادههای سنجش از دور (مطالعه موردی: حوضه آجیچای)
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
3 پژوهشگر پسادکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز
doi
10.22034/jcee.2020.41953.1967چکیده
منابع آبی موجود و توانایی دسترسی به آنها روز به روز محدودتر میشود. به همین دلیل، اهمیت برنامهریزی و مدیریت منابع آب بیشازپیش مشخص میگردد. پوشش برف در نواحی کوهستانی نقش بسیار مهمی در حفظ تعادل بین ورودی و خروجی آب دارد. امروزه با توجه به مشکل کمبود آب و پیشرفت های صورت گرفته در زمینه هیدرولوژی و مدیریت منابع آب در جهت مدیریت بهتر منابع برای آیندگان باید از مدلهای شبیهسازی و پیشبینی موجود استفاده کرد و توسعه داد. یکی از مهمترین متغیر ها برای تخمین ذوب برف، مساحت پوشش برف میباشد که بهمنظور محاسبه آن میتوان از فناوریهای جدید سنجش از راه دور بهره برد. در این پژوهش سعی بر آن شد که با استفاده از مدل SRM (Snowmelt Runoff Model) درصد تأثیرگذاری ذوب برف بر روی جریان خروجی حوضه آجی چای برآورد شود. به این منظور با استفاده از پارامترهای ضرایب رواناب برف و باران که عدم قطعیت بالاتری نسبت به پارمترهای دیگر دارند، دو روش واسنجی چند ایستگاهه و تک ایستگاهه مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت و جهت تخمین مساحت پوشش برف از تصاویر سنجده MODIS هشت روزه (MOD10A2) استفاده گردید. عملکرد مدل SRM بین سالهای 1387 تا 1391 ارزیابی شد. نتایج شاخص R2 نشاندهنده بهبود عملکرد مدل در حالت واسنجی چندایستگاهه نسبت به روش تک ایستگاهه به طور میانگین 15% در طول دوره پنج ساله شبیه سازی میباشد و همچنین سهم ذوب برف در منطقه مورد مطالعه در ماههای فرودین و اردیبهشت به اوج خود میرسد و با افزایش دما سهم مذکور به تدریج کمتر میشود.