بررسی اثر عوامل مؤثر بر توزیع درآمد در مناطق شهری استان-های ایران: رویکرد پانل کوانتایل
نویسندگان
1 استادیار اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
2 استادیار اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
3 دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
4 استادیار اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
doi
10.22034/ecoj.2021.42581.2758چکیده
هدف این مطالعه بررسی عوامل مؤثر بر توزیع درآمد در مناطق شهری 30 استان ایران در بازه زمانی 1385-1398 میباشد. برای محاسبه شاخص توزیع درآمد از سه شاخص ضریب جینی، ضریب جینی تعمیمیافته با تأکید بر نقش فقرا و ضریب جینی تعمیمیافته با تأکید بر نقش ثروتمندان استفادهشده است. همچنین بهمنظور بررسی عوامل مؤثر بر توزیع درآمد دو مدل در نظر گرفتهشده است. در مدل اول اثر نسبت درآمدهای مالیاتی و هزینههای دولت به تولید ناخالص داخلی، درآمد سرانه و مربع آن و شاخص توسعه مالی بر توزیع درآمد برآورد شده است. در مدل دوم نیز در کنار سایر متغیرها به بررسی اثر نسبت مالیاتهای مستقیم و غیرمستقیم به تولید ناخالص داخلی و نسبت هزینههای جاری و عمرانی به GDP بر توزیع درآمد پرداختهشده است. وجه تمایز کار فوق در کنار بررسی جامع عوامل مؤثر بر توزیع درآمد، استفاده از شاخصهای مختلف توزیع درآمد میباشد که به سیاستگذاران کمک میکند تا سیاستهای توزیع درآمد را بر اساس اهداف و اولویتهای خود نسبت به فقرا و ثروتمندان تنظیم کنند. نتایج این مطالعه نشان میدهد، افزایش نسبت مالیات به GDP با تأکید بر مالیاتهای غیرمستقیم در مناطق شهری استانهای کشور باعث بهبود توزیع درآمد گردیده و افزایش نسبت هزینههای جاری دولت به GDP، موجب وخامت توزیع درآمد در مناطق شهری استانهای ایران بهخصوص در بین ثروتمندان شده است. همچنین تفکیک اثرات هزینههای جاری و عمرانی دولت نشان میدهد، علیرغم اثر نامطلوب هزینههای جاری بر توزیع درآمد در مناطق شهری، هزینههای عمرانی به بهبود توزیع درآمد در اغلب دهکهای توزیع درآمـدی کمک میکند. در نهایت نتایج این مطالعه فرضیه کوزنتس در مناطق شهری ایران را تایید نکرد. همچنین افزایش درآمد سرانه بر توزیع مناسب درآمد اثر مثبت داشته و توسعه مالـی منجر به بهبود توزیع مناسب درآمد در میان دهکها خواهد شد.