ابزارهای سیاست‎های پولی‌ و اعتباری بانک مرکزی در اقتصاد ‎مقاومتی

نویسندگان

1 گروه فقه اقتصادی مجتمع عالی فقه جامعه المصطفی العالمیه شهر قم ایران

2 گروه اقتصاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

3 هیئت علمی موسسه امام خمینی

doi
10.30471/iee.2021.6756.1952
چکیده

بانک مرکزی با اعمال به موقع، مناسب و دقیق سیاست‎های پولی ‌واعتباری، می‎تواند نظارت مداوم و دقیق بر اقتصاد کلان کشور داشته باشد. با عنایت به اسلامی‎بودن نظام، قوانین و مقررات در نظام بانکی، بانک مرکزی و ابزارهای پولی و بانکی نیز باید براساس احکام و قوانین اسلام باشد. با توجه به شرایط خاص کنونی کشور که در معرض التهابات اقتصادی ناشی از اقتصاد جهانی می‎باشد و افزون بر این در معرض فشارها و تحریم‎های دشمنان خارجی نیز است، نسخه متعارف و متداول اقتصادی کارآمدی لازم را نداشته و به خوبی اثرگذار نیست. این مقاله، اقتصاد مقاومتی −که تنها نسخه شفابخش اقتصاد در این شرایط می‎باشد− را دارای دو ویژگی مهم اسلامی‎بودن و تاب‎آوری دانسته که هرکدام تأثیرات زیادی در وضع و اجرای قوانین و ضوابط بانکداری در کشور دارند. بنابراین، بررسی ابزارهای سیاست‎های پولی ‎و اعتباری بانک مرکزی با معیارها و مشخصات اقتصاد مقاومتی ضروری است. این مقاله با روش تحلیلی−توصیفی به بررسی ابزارهای متعارف سیاست‎های پولی ‎و اعتباری در مطابقت با این دو معیار اقتصاد مقاومتی پرداخته است. همچنین اولویت‎بندی، ارزش‎گذاری و معرفی ابزارهای سیاست‎های پولی ‎و اعتباری بانک مرکزی براساس خصوصیات و معیارهای ابزارهای سیاست‎های پولی  ‎و اعتباری اقتصادمقاومتی از نتایج این پژوهش می‎باشد. از میان اوراق متعارف، اولویت اول با ابزارهای اوراق مرابحه، اوراق استصناع، صکوک اجاره دولتی، اوراق بیع دین دولتی، اوراق مضاربه، اوراق مشارکت است و اولویت بعد با اوراق صکوک اجاره بانک مرکزی، اوراق بیع دین بانک مرکزی و اوراق ودیعه بانک مرکزی بوده و بقیه ابزارها که دستوری هستند در اولویت سوم می‎باشند.