برآورد نیازهای سرمایی و گرمایی برخی ارقام و ژنوتیپ‌های تجاری کیوی در منطقه غرب مازندران

نویسندگان

1 استادیار، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکدة مرکبات و میوه‌‌های نیمه گرمسیری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران

2 استادیار، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکدة مرکبات و میوه‌‌های نیمه گرمسیری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

5 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22059/jci.2017.60471
چکیده

اطلاع از نیاز دمایی درختان میوه، آثار مهمی در تولید و تعیین نواحی مناسب برای پرورش آن‌ها دارد. این پژوهش به روش قلمه‌های تک‌جوانه‌ای در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در پژوهشکدة مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری در سال 95-1394 انجام شد. در این پژوهش نیاز سرمایی ارقام هایوارد، توموری و ژنوتیپ‌های طلایی نر و مادة کیوی، براساس مدل‌های ساعات سرمایی، یوتا و دینامیک و نیاز گرمایی به روش درجة ساعت رشد (GDH) بررسی شد. نتایج نشان داد که نیاز سرمایی جوانه‌های ژنوتیپ طلایی ماده و نر به‌ترتیب برابر با 480 و 585 ساعت سرما و برای ارقام هایوارد و توموری برابر با 692 ساعت سرما بود. مقدار نیاز گرمایی جوانة ارقام و ژنوتیپ‌ها از بین 2233 GDH در ژنوتیپ‌ طلایی ماده تا 4066 GDH در جوانه‌های رقم هایوارد متغیر بود. نیاز سرمایی برای حداکثر گل‌دهی رقم هایوارد برابر با 966 ساعت سرما بود، در حالی‌که در رقم توموری و ژنوتیپ‌های طلایی نر و ماده نیاز سرمایی برای شکفتن جوانه‌های رویشی و گل‌دهی یکسان بوده و به‌ترتیب 692، 585 و 480 ساعت سرما بود. با تداوم دریافت سرما در جوانه‌ها، نیاز‌ گرمایی برای شکفتن آن‌ها کاهش یافت و همبستگی منفی و معنا‌دار بین نیاز سرمایی و گرمایی برای شکفتن جوانه‌ها به‌دست آمد. با توجه به نیاز سرمایی کم ژنوتیپ‌های طلایی نر و ماده، به‌نظر می‌رسد که شرایط اقلیمی در پراکندگی منطقة کشت آنها محدود‌کننده نباشد. تصور می‌شود که مدل‌های یوتا و دینامیک برای ارزیابی نیاز سرمایی مناسب‌تر از مدل ساعتی باشند.