تأثیر تغییرات pH اولیه کائولینیت بر برخی خصوصیات ژئوتکنیکی و ژئوتکنیک زیست‌محیطی آن

نویسندگان

1 مؤسسه آموزش عالی عمران و توسعه، همدان

2 مؤسسه آموزش عالی عمران و توسعه، همدان

3 دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا و عضو هیئت علمی وابسته دانشکده عمران، دانشکده فنی، دانشگاه تهران

doi
10.22034/jcee.2019.9093
چکیده

تغییر خصوصیات ژئوتکنیکی و ریزساختاری خاک رسی در شرایط اسیدی و قلیائی، موضوع کاربرد خاک­ های رسی در پروژه ­های ژئوتکنیکی و ژئوتکنیک زیست ­محیطی را با چالش روبرو کرده است. در سال‌های اخیر برای استفاده در مراکز دفن زباله، استفاده از لایه‌های رسی با دامنه خمیری کم در زیر لایه رسی با دامنه خمیری زیاد، توصیه شده است. کم­تر بودن تغییرات خصوصیات مهندسی خاک‌های با دامنه خمیری کم یکی از علت‌های اصلی استفاده از آن­ها در مراکز دفن زباله است. هدف این پژوهش، تعیین تأثیر pH اولیه کائولینیت بر برخی خصوصیات ژئوتکنیکی و ژئوتکنیک زیست‌محیطی آن است. برای دستیابی به هدف فوق، در این تحقیق با اضافه نمودن اسید و یا قلیا به کائولینیت، نمونه ­های کائولینیت دارای pH متفاوت تهیه شد. سپس با انجام یک­سری از آزمایش ­های ریزساختاری و درشت ­ساختاری بر روی نمونه ­های کائولینیت دارای pH های متفاوت (3، 5، 9 و 12)، تغییرات برخی خصوصیات آن مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج نشان می­دهد اگرچه تغییر pH اولیه نمونه رسی کائولینیت، در منحنی دانه ­بندی، منجر به تغییرات بیش از 52% در ابعاد دانه ­های هم­اندازه رس شده است، لیکن با تغییر pH اولیه نمونه رسی کائولینیت، نتایج آزمایش ­های حداکثر وزن مخصوص خشک، حدروانی، دامنه خمیری، تک محوری و اشعه ایکس در pH های 3، 5 و 12 نسبت به نمونه کائولینیت طبیعی (pH=8-9)، حداکثر تا 7% تغییر کرده است. بر اساس نتایج تحقیق حاضر به علت ثبات نسبی خصوصیات کائولینیت در شرایط اسیدی و قلیائی، استفاده از آن به عنوان لایه تحتانی در بستر مرکز دفن زباله­ های شهری و صنعتی دارای توجیه مناسبی است.