ساز وکار ورود، صعود، نزول و خروج ایل قاجار در منحنی قدرت سیاسی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تاریخ ایران
2 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22111/jhr.2012.1379چکیده
پایه گذاران حکومت های سلطنتی در تاریخ ایران عمدتا از جوامع قبیلهای بر خاسته اند و پس از رسیدن به اوج قدرت به صورت ناخواسته فرآیند نزول و خروج از صحنه قدرت را طی کرده اند. این امیران برخاسته از میان قبایل، با ورود به عرصه یکجانشینی و تغییر شیوه زندگی، بناچار باعث تغییر در بنیانهای مادی و معنوی قدرت و یا علت فروپاشی این بنیانها میگردیدند و لاجرم مدتی بعد مدعی تازهای از راه میرسید و قدرت را تصاحب میکرد. قاجارها نیز با چنین ساز و کار به قدرت رسیدند؛ اما زوال و سقوط آنان نه بر پایهی ساز وکار فوق که با ساز و کاری بیسابقهای در تاریخ ایران روبرو گردید. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که قاجارها علیرغم ایستادگی در برابر نوسازی، به اجبار به نوسازی نظامی تن در دادند؛ اما عدم دریافت صحیح آنان از نوسازی نظامی و پیامدها و نتایج مترتب بر آن، موجبات سقوط و زوال آنان را به دست واحد نظامی نوین فراهم ساخت.