تعیین بهترین شاخصهای گزینش در لاینهای جهشیافتة برنج در شرایط متفاوت رطوبتی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایرانن
2 دانشیار، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکدة تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 استادیار، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکدة تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
4 دانشجوی دکتری، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکدة تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
5 دانشیار، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکدة تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
6 استادیار، پژوهشکده کشاورزی هستهای، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، کرج، ایران
doi
10.22059/jci.2018.233160.1733چکیده
بهمنظور تعیین بهترین شاخصهای گزینش برای تسهیل عمل انتخاب در مرحلة زایشی 96 لاین جهشیافتة (M2) برنج در شرایط متفاوت رطوبتی، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در دو محیط، در مزرعة تحقیقاتی دانشگاه گنبد کاووس در سال 1395 اجرا شد. بررسی درصد کاهش میانگین صفات در اثر تنش خشکی، نشان داد که بیشترین آسیب ناشی از تنش خشکی بهدلیل کاهش تعداد دانه پر، تعداد پنجه و وزن هزار دانه بود. رگرسیون مرحلهای نشان داد که در شرایط غرقاب بهترتیب صفات وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، تعداد دانه پر، تعداد روز تا گلدهی، میزان لولهشدن برگ پرچم، تعداد پنجه و طول خوشه و در شرایط تنش خشکی بهترتیب صفات وزن هزار دانه، تعداد روز تا گلدهی، ارتفاع بوته، درصد باروری، طول خوشه، میزان سوختگی برگ پرچم و تعداد پنجه، ویژگیهای مهم و تأثیرگذار بر عملکرد دانه وارد مدل نهایی رگرسیون چند متغیره شدند. ارزیابی میزان آثار مستقیم و غیرمستقیم صفات بر عملکرد دانه، از روش تجزیة علیت نشان داد که در شرایط غرقاب، وزن هزار دانه بهدلیل اثر مستقیم و بالا و تعداد دانه پر بهدلیل اثر غیرمستقیم از طریق وزن هزار دانه میتواندبهعنوان مهمترین صفات برای افزایش عملکرد دانه، کانون توجه قرار گیرد. در شرایط خشکی صفات وزن هزار دانه و درصد باروری بهعنوان معیار انتخاب برای بهبود عملکرد دانه معرفی میشوند.
