اصول دینی بهرهوری نیروی کار بر مبنای تحلیل موضوعی - محتوایی آیات قرآن با نگاهی به قوانین توسعه پنجساله کشور
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان
2 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
doi
10.30471/iee.2020.5420.1763چکیده
یکی از پرسشهای اصلی اقتصاد، شناسایی عوامل مؤثر در بهرهوری نیروی کار است. یکی از پیشفرضها در این باره، تأثیرگذاری ارزشهای دینی بهعنوان یک عامل محرّک بنیادین بر نیروی کار مسلمان است که از باورهای اسلامی متأثر میباشد و تبلور اعتقاد به این باورها را میتوان در رفتارهای او مشاهده کرد. مبتنی بر این پیشفرض، لازم است برای تحلیل رفتارهای این عامل مهم تولید، به کشف راهکارهایی برای تقویت بهرهوری او و نیز تأثیرگذاری در کیفیت عملکرد نیروی انسانی پرداخت و فهرستی از اصول دینی اثرگذار بر نیروی کار مسلمان را استخراج کرد. امّا در این میان، آنچه اهمیت زیادی در اینگونه پژوهشها دارد، استفاده از روش تحقیق مناسب برای مراجعه به منابع دینی برای کشف گزارههای مناسب و ارائه یک مُدل مدیریتی است که براساس آن بتوان یک برنامه نظاممند جهت آموزش و رشد بهرهوری نیروی کار طراحی نمود. به همین دلیل در این مقاله تلاش شده به صورت تلفیقی از دو روش تحقیق میانرشتهای «تحلیل محتوا» و «تفسیر موضوعی−علمی» برای استخراج ارزشهای دینی اثرگذار بر بهرهوری نیروی کار استفاده شود. همچنین در این مسیر با نگاهی به برنامههای توسعه پنجساله کشور، میزان هماهنگی آن با مؤلفههای استخراجشده مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد که مؤلفههای متعددی فراتر از آنچه اندیشمندان اقتصادی و مدیریتی بیان کردهاند، بر نیروی کار اثرگذار بوده و لازم است در فرایند تحوّل و بومیسازی علوم، به آموزههای دین اسلام بیش از پیش توجه ویژه شود.