ارزیابی و تحلیل شاخص‎های تاب‎آوری اقتصادی برای کشورهای تک‎محصولی

نویسندگان

1 دکترای اقتصاد کشاورزی دانشگاه تبریز

2 استادیار اقتصاد پژوهشکده مدیریت و برنامه‎ریزی دانشگاه امام حسین (ع)

3 دانشجوی دکترای اقتصاد کشاورزی دانشگاه تهران

doi
10.30471/iee.2020.5230.1743
چکیده

تاب‎آوری اقتصادی از مؤلفه‎های مهم اقتصاد مقاومتی است.  این مسئله برای کشورهایی با اقتصاد تک‎محصولی بسیار مهم‎تر است؛ زیرا این کشورها به دلیل وابستگی به درآمد یک محصول خاص (مانند نفت) به‌شدت نسبت به شوک‎های مختلف آسیب‎پذیر هستند. هدف اصلی این مقاله، سنجش میزان تاب‎آوری اقتصادی در اقتصادهای تک‎محصولی در دوره 1995−2016 است. بدین منظور، براساس شاخص تمرکز صادرات، 15 کشور به عنوان اقتصاد تک محصولی برای مطالعه انتخاب شدند. شاخص‎های اقتصادی تاب‎آوری برای مطالعه نیز براساس آنگیون و باتس (2015) عبارت‌اند از: مصرف خانوارها، صادرات، تولید ناخالص داخلی، مخارج عمومی، تشکیل سرمایه ناخالص، واردات غذا، واردات و تورم. نتایج مهم مطالعه از این قرار است: 1. از بین شاخص‎های تاب‎آوری، مخارج مصرف نهایی دولت دارای بیشترین اهمیت است؛ 2. ایران در مقایسه با بیشتر کشورها با اقتصاد تک‎محصولی دارای وضعیت تاب‎آوری اقتصادی مناسبی است؛ اما در مقایسه با کشورهای منطقه مانند عربستان وضعیت مناسبی ندارد.