فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، کیفیت آب رودخانه‌ها تحت تأثیر عوامل متعددی که ناشی از منابع آلودگی نقطه‌ای و غیر نقطه‌ای می‌باشد، قرار گرفته است. کاربری‌های سرزمین و تغییرات حاصله از آن‌ها در طول زمان، بیشترین تأثیر را بر روی کیفیت آب رودخانه‌ها داشته‌اند. به‌جز کاربری سرزمین، تحلیل ناهمگونی مکانی و ساختاری سیمای سرزمین نیز می‌تواند در بیان و تحلیل تغییرات کیفیت آب مؤثر باشد. در مطالعه حاضر، به‌منظور مدل‌سازی روابط بین ویژگی ترکیب (درصدکاربری سرزمین) و سنجه‌های ساختار سیمای سرزمین با تغییرات کیفیت آب در استان اردبیل از مدل‌سازی رگرسیون چند متغیره گام‌به‌گام استفاده شد. آزمون شاپیرو در سطح معناداری 05/0 جهت بررسی نرمال بودن داده‌های کیفیت آب مورد بررسی قرار گرفت. سپس از آزمون همبستگی اسپیرمن جهت بررسی ارتباط بین متغیرها استفاده شد.پس از برازش مدل­ ها، آزمون آکائیکه جهت تعیین بهینه‌ترین مدل برای هر پارامتر کیفیت آب مورد استفاده قرار گرفت. نتایج مطالعه نشان داد که سنجه‌های سیمای سرزمین توانسته‌اند بیش از 80 درصد واریانس را در تغییرات متغیرهای کیفیت آب در رودخانه­ های مورد مطالعه در استان اردبیل نشان دهند. هم‌چنین کاربری‌های کشاورزی، شهری و دیم هم در متغیرهای ویژگی ترکیب (درصد) کاربری سرزمین و هم سنجه‌های ساختار سیمای سرزمین بیشترین تأثیر را در کیفیت آب رودخانه‌ها داشته‌اند. در نهایت برای صحت­سنجی مدل‌­ها، از یازده سنجه شامل سنجه‌های برآورد خطای مطلق مدل، تحلیل کارایی مدل و خطای نسبی مدل استفاده شده است که بر اساس نتایج آن، مدل­های ابداعی برای هریک از متغیر کیفیت آب صحت قابل قبولی از خود نشان دادند.