ارزیابی نیاز به ریزپهنه‌بندی لرزه‌ای در شهرستان بناب براساس ملاحظات منطقه‌ای و تحلیل احتمالی خطر زلزله از مجاورت دریاچۀ ارومیه تا دامنۀ کوه سهند

نویسندگان

1 دانشکده تحصیلات تکمیلی محیط زیست، دانشگاه تهران

2 گروه عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه بناب

3 پژوهشکده ساختمان و مسکن، مرکز تحقیقات راه و مسکن و شهرسازی

doi
10.22034/jcee.2020.21717.1529
چکیده

ریزپهنه ­بندی لرزه­ ای شهرستان بناب با مختصات مرکزی N3403°/37 و E0561°/46 از طریق انجام تحلیل احتمالی خطر زلزله در محدوده­ای به شعاع 150 کیلومتر از مرکز شهر و اعمال تأثیرات شرایط ساختگاهی از مجاورت دریاچه ارومیه تا دامنه کوه­ های سهند نیازسنجی گردیده است. به این منظور، اطلاعات لرزه­ ای و مهلرزه­ای منطقه بررسی شده­ اند. تحلیل­ های آماری پس از یکسان­ سازی داده ­ها انجام و عمق سایزموژنیک منطقه بر اساس فراوانی زلزله ­ها تعیین شده است. چشمه­ های لرزه ­ای با مطالعه گسل ­های فعال منطقه و نیز زلزله ­های روی داده در آن شناسایی شده ­اند. توان لرزه ­ای چشمه ­ها محاسبه و پارامترهای لرزه ­ای به کمک نرم ­افزارهای Zmap و Kijko به ­ترتیب با دو روش Gutenberg-Richter و Kijko-Sellevoll تعیین گردیده­اند. تحلیل خطر با استفاده از نرم ­افزار EZ-FRISK برای دوره ­های بازگشت 10، 475، 975 و 2475 سال انجام و شتاب­ های حداکثر سنگ بستر در این دوره­ های بازگشت به­ دست آمده اند. عوامل ژئوتکنیک و توپوگرافی منطقه بررسی و تأثیرات آن­ها در شتاب زمین ارزیابی شده­اند. بر اساس نتایج، بیشینه شتاب سنگ بستر در منطقه تقریباً به طور ثابت g035/0 برای زلزله ­های با احتمال فراگذشت %5/99 در 50 سال، g21/0 برای زلزله ­های با احتمال فراگذشت %10 در 50 سال، g28/0 برای زلزله ­های با احتمال فراگذشت %5 در 50 سال و g39/0 برای زلزله ­های با احتمال فراگذشت %2 در 50 سال به ­دست آمده­ اند. شتاب مبنای ویرایش چهارم استاندارد 2800 با توجه به مطالعات لرزه ­ای جدید هم مورد قبول ارزیابی گردیده، ریز­پهنه ­بندی لرزه­ ای به علت تغییرات بارز شتاب زمین در اثر اعمال ملاحظات ژئوتکنیک و توپوگرافی منطقه مورد نیاز تشخیص داده شده و 6 ریزپهنه پیشنهاد شده ­اند.