مقایسه‎ بازدهی اقتصادی و عملکرد رشد بره‎های پرواری بلوچی تغذیه‌شده با جیره‎های حاوی سطوح بالای ذرت کامل و فرآوری‌شده با دانه کامل جو

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/ijasr.2025.72772.1041
چکیده

این مطالعه با هدف مقایسه فراسنجه‌های تخمیری شکمبه، متابولیت‌های خونی و بازدهی اقتصادی در بره‌های پرواری تغذیه‌شده با جیره‌های حاوی کنسانتره‌ بالا بر پایه‌ ذرت و جو انجام گردید. در این پژوهش، تعداد ۲۰ رأس بره‌ نر بلوچی در قالب یک طرح کاملاً تصادفی به چهار جیره‌ آزمایشی اختصاص داده شدند. تیمارهای آزمایشی شامل جیره‌هایی با بخش علوفه‌ای مشابه و بخش کنسانتره‌ حاوی: ۱- ذرت کامل، ۲- ذرت مرطوب‌شده، ۳- ذرت بلغور‌شده و ۴- دانه‌ کامل جو بودند. جیره‌های آزمایشی به‌صورت کاملاً مخلوط ‌شده به‌مدت ۷۰ روز به بره‌ها تغذیه شدند. نسبت کنسانتره به علوفه در تمامی جیره‌ها ۷۵ به ۲۵ بود. میانگین افزایش وزن روزانه تحت تأثیر تیمارها قرار نگرفت، هرچند از نظر عددی، میانگین افزایش وزن روزانه‌ بره‌های اختصاص‌یافته به تیمار حاوی ذرت کامل، بیشترین مقدار را داشت. بره‌های تغذیه‌شده با جیره‌ حاوی ذرت مرطوب‌شده، به‌طور معنی­داری کمترین میزان مصرف خوراک و بهترین ضریب تبدیل و بازده خوراک را نسبت به سایر تیمارها، به‌ویژه جو و ذرت بلغور‌شده نشان دادند (05/0>P). بازده مصرف خوراک در تیمار حاوی ذرت مرطوب‌شده به‌طور معنی­داری بیشتر از سایر تیمارها به‌خصوص دانه‌ کامل جو و ذرت بلغور‌شده، بود (05/0>P). مقدار pH و غلظت نیتروژن آمونیاکی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. جیره‌های مورد استفاده تأثیر معنی­داری بر میزان غلظت کل اسیدهای چرب فرار، نسبت استات به پروپیونات، استات، بوتیرات، ایزوبوتیرات و ایزووالرات نداشتند، امّا غلظت مولی پروپیونات به‌طور معنی­داری در تیمار ذرت بلغور‌شده بیشتر بود (05/0>P). فراسنجه‌های خونی نیز تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفتند. بیشترین میزان درآمد خالص در تیمار حاوی ذرت کامل مشاهده شد که با تیمار حاوی ذرت مرطوب‌شده تفاوت معنی­داری نداشت. بیشترین بازدهی اقتصادی و کمترین هزینه در هر واحد تولید مربوط به تیمار ذرت مرطوب‌شده در مقایسه با تیمار حاوی ذرت بلغور‌شده بود. نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از ذرت مرطوب‌شده در جیره‌ بره‌های پرواری می‌تواند راهکاری مؤثر در بهبود عملکرد دام و افزایش بازده اقتصادی در صنعت دامپروری باشد.