اثرات جایگزینی یونجه با سطوح مختلف خارشتر بر قابلیت هضم و فراسنجه‏های شکمبه‏ای بره‏ های عربی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده دام و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده دام و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده دام و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشکده دام و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22067/ijasr.2025.94141.1251
چکیده

پژوهشی به‏منظور بررسی اثرات جایگزینی یونجه خشک با سطوح مختلف خارشتر (Alhaji maurorum) بر قابلیت هضم، فراسنجه‏های تخمیر شکمبه‏ای، تولید پروتئین میکروبی و ریخت‏شناسی پرز‏های شکمبه بره­های نر پرواری نژاد عربی انجام شد. از تعداد 20 رأس بره با سن سه الی چهار ماه و میانگین وزن بدن 5/1±4/22 کیلوگرم به‏مدت 84 روز در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تیمار آزمایشی با سطوح مختلف علوفه خشک خارشتر در مرحله دانه­دهی (صفر، 3/33، 6/66 و 100 درصد جایگزین علوفه یونجه) استفاده گردید. برای تعیین قابلیت هضم، از روش نشانگر داخلی خاکستر نامحلول در اسید استفاده شد. در انتهای دوره، جمع‏آوری مایع شکمبه، ادرار و نمونه‌گیری از دیواره شکمبه انجام گردید. قابلیت هضم ظاهری ماده خشک در تیمار 3/33 درصد جایگزینی خارشتر نسبت به تیمارهای 6/66 و 100 درصد جایگزینی خارشتر به‏طور معنی‏داری افزایش یافت. قابلیت هضم ظاهری الیاف نامحلول در شوینده اسیدی در تمامی سطوح جایگزینی علوفه خارشتر نسبت به گروه شاهد به‏طور معنی‏داری کاهش یافت. مقادیر کل اسیدهای چرب فرار، اسیداستیک، آلانتوئین ادرار، کل مشتقات پورینی دفع‏شده، تولید پروتئین میکروبی و تراکم پرزهای شکمبه در تمامی تیمارهای حاوی سطوح مختلف علوفه خارشتر نسبت به گروه شاهد به‏طور معنی‏داری بالاتر بود. ارتفاع پرزهای شکمبه در تیمارهای حاوی 6/66 و 100 درصد جایگزینی علوفه خارشتر نسبت به تیمارهای حاوی 33/3 درصد جایگزینی علوفه خارشتر و شاهد به‏طور معنی‏داری بیشتر بود. به‏طور کلی، جایگزینی بخشی از یونجه با خارشتر می‌تواند موجب بهبود برخی از شاخص‌های تخمیر شکمبه‌ای شود، هرچند سطوح بالای جایگزینی می‏تواند بر قابلیت هضم الیاف اثر منفی داشته باشد.