اثرات جایگزینی یونجه با سطوح مختلف خارشتر بر قابلیت هضم و فراسنجههای شکمبهای بره های عربی
نویسندگان
1 گروه علوم دامی، دانشکده دام و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
2 گروه علوم دامی، دانشکده دام و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
3 گروه علوم دامی، دانشکده دام و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
4 گروه علوم دامی، دانشکده دام و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
doi
10.22067/ijasr.2025.94141.1251چکیده
پژوهشی بهمنظور بررسی اثرات جایگزینی یونجه خشک با سطوح مختلف خارشتر (Alhaji maurorum) بر قابلیت هضم، فراسنجههای تخمیر شکمبهای، تولید پروتئین میکروبی و ریختشناسی پرزهای شکمبه برههای نر پرواری نژاد عربی انجام شد. از تعداد 20 رأس بره با سن سه الی چهار ماه و میانگین وزن بدن 5/1±4/22 کیلوگرم بهمدت 84 روز در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تیمار آزمایشی با سطوح مختلف علوفه خشک خارشتر در مرحله دانهدهی (صفر، 3/33، 6/66 و 100 درصد جایگزین علوفه یونجه) استفاده گردید. برای تعیین قابلیت هضم، از روش نشانگر داخلی خاکستر نامحلول در اسید استفاده شد. در انتهای دوره، جمعآوری مایع شکمبه، ادرار و نمونهگیری از دیواره شکمبه انجام گردید. قابلیت هضم ظاهری ماده خشک در تیمار 3/33 درصد جایگزینی خارشتر نسبت به تیمارهای 6/66 و 100 درصد جایگزینی خارشتر بهطور معنیداری افزایش یافت. قابلیت هضم ظاهری الیاف نامحلول در شوینده اسیدی در تمامی سطوح جایگزینی علوفه خارشتر نسبت به گروه شاهد بهطور معنیداری کاهش یافت. مقادیر کل اسیدهای چرب فرار، اسیداستیک، آلانتوئین ادرار، کل مشتقات پورینی دفعشده، تولید پروتئین میکروبی و تراکم پرزهای شکمبه در تمامی تیمارهای حاوی سطوح مختلف علوفه خارشتر نسبت به گروه شاهد بهطور معنیداری بالاتر بود. ارتفاع پرزهای شکمبه در تیمارهای حاوی 6/66 و 100 درصد جایگزینی علوفه خارشتر نسبت به تیمارهای حاوی 33/3 درصد جایگزینی علوفه خارشتر و شاهد بهطور معنیداری بیشتر بود. بهطور کلی، جایگزینی بخشی از یونجه با خارشتر میتواند موجب بهبود برخی از شاخصهای تخمیر شکمبهای شود، هرچند سطوح بالای جایگزینی میتواند بر قابلیت هضم الیاف اثر منفی داشته باشد.