کاوش گفتمانی شهید آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون جنگ تحمیلی دوازده‌روزه رژیم صهیونیستی در افق تمدن نوین اسلامی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی، پژوهشکده مطالعات سیاسی، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، قم، ایران

doi
10.22034/rcdir.2025.548421.1202
چکیده

چکیده جنگ دوازده‌روزه رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، بستری برای بررسی عمق گفتمان راهبردی شهید آیت‌الله خامنه‌ای فراهم آورد. بیانات قائد شهید انقلاب اسلامی در این مقطع حساس، فراتر از واکنش‌های سیاسی مقطعی، نظامی گفتمانی چندلایه را تشکیل می‌دهد که در ابعاد امنیتی، فرهنگی، هویتی و تمدنی، قابل‌تحلیل است. باوجود اهمیت راهبردی این مقطع، تحلیل نظام‌مند کنش‌های گفتاری رهبری و استخراج مضامین محوری آن در ادبیات پژوهشی محدود مانده است.هدف از این پژوهش، شناسایی و تبیین مضامین گفتمان رهبری در مواجهه با جنگ دوازده‌روزه و ارتباط آن با افق تمدن نوین اسلامی است. روش پژوهش، کیفی-کاربردی مبتنی بر تحلیل محتوای متنی است که با کدگذاری سه مرحله‌ای (باز، محوری، گزینشی) بر متون رسمی بیانات شهید آیت‌الله خامنه‌ای اعمال شده است. گردآوری داده‌ها نیز ازطریق نمونه‌گیری هدفمند انجام پذیرفته است. تحلیل داده‌ها منجر به استخراج ۳۱ مقوله اصلی شده که در قالب ۱۱ مضمون فراگیر سازمان یافته است: بازنمایی تهدیدها و فرصت‌های امنیتی، تثبیت هویت ملی-دینی، تبیین راهبردهای مقاومت و بازدارندگی، مدیریت افکار عمومی، بهره‌گیری از ابزارهای فرهنگی و رسانه‌ای، مقاومت در برابر جنگ روانی و تحریف، تقویت انسجام داخلی، حفاظت از میراث ارزش‌ها، تقویت اقتدار منطقه‌ای، ترویج شجاعت و فرهنگ ایثار، و نمایش قدرت مدیریت بحران.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد کنش‌های گفتاری رهبری، نقش راهبردی در تثبیت گفتمان مقاومت، هدایت فرهنگی جامعه و تقویت تاب‌آوری ملی ایفا می‌کند. این گفتمان چهارچوب نظری-عملی برای پیوند میان سیاست خارجی و تمدن نوین اسلامی ارائه داده و می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری‌های فرهنگی، آموزشی و امنیتی قرار گیرد.