تحلیل شاخص‌های تمدن نوین اسلامی در اندیشه شهید آیت‌الله‌ خامنه‌ای (ره) با تأکید بر آیات قرآن

نویسندگان

1 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی،دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی،دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشجوی دکتری کلام اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی،دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/rcdir.2025.517167.1176
چکیده

شکل‌گیری تمدن در صدر اسلام و تداوم آن در عصر حاضر به‌طور اساسی بر مبنای نبوت، امامت و ولایت استوار بوده است. یکی از موضوعات کلیدی در تمدن نوین اسلامی، «شاخص‌های» آن است که در سال‌های اخیر توسط شهید آیت‌الله خامنه‌ای (ره) مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش به بررسی و تحلیل شاخص‌های تحقق تمدن نوین اسلامی در اندیشه شهید آیت‌الله خامنه‌ای و استخراج بیانات و مبانی قرآنی مرتبط با آن می‌پردازد. این پژوهش با روش تحلیل محتوای بیانات ایشان انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد بیانات شهید آیت‌الله خامنه‌ای به‌طور عمیق وکلان‌نگرانه بر اساس مستندات قرآنی استوار است و به مسائل اجتماعی و تمدنی مربوط می‌شود. این پژوهش مدلی را معرفی می‌کند که در آن، 11 شاخص اصلی تمدن نوین اسلامی در اندیشه رهبر شهید انقلاب اسلامی با استناد به 3 مورد از بیانات مرتبط، 3 آیه قرآنی مرتبط با هر شاخص تبیین گشته و برای هر شاخص 4 مصداق تحلیلی استخراج شده که در مجموع 66 مصداق و گزاره تحلیلی را شامل می‌شود. شاخص‌های تمدن نوین اسلامی در اندیشه شهید آیت‌الله خامنه‌ای عبارتنداز: ایمان، مبنا بودن قرآن، خردورزی، علم، مجاهدت، مردم‌سالاری دینی، رفاه و آسایش عمومی، عدالت و پایبندی به اصول اقتصاد اسلامی.