سنجش شاخص ترکیبی عدالت اقتصادی با رویکردی اسلامی در ایران (۱۳۷۳−۱۳۹۶)
نویسندگان
1 استاد/دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی
2 استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی (ره)
3 دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی
4 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.30471/iee.2019.1585چکیده
شاخصهای ترکیبی در ادبیات اقتصادی، سنجههایی مناسب برای ارزیابی عملکرد و آگاهی از فاصله وضعیت موجود با اهداف برنامهها و سیاستهای اقتصادی میباشد. هدف این مقاله، ارائه و سنجش شاخص ترکیبی عدالت اقتصادی با رویکردی اسلامی است که بهلحاظ روش، الگوی OECD را مدنظر دارد. یافتههای مقاله نشان میدهد که «توزیع منصفانه منابع، فرصتها و امکانات براساس شایستگیها»، «توجه به حق منابع و عوامل تولید، توجه به حق نسلهای آینده»، «سهمبری عوامل تولید براساس استحقاقها و میزان مشارکت»، «بازتوزیع درآمد و ثروت» و «توجه به بهبود وضعیت رفاه جامعه» از مهمترین مؤلفههای شاخص ترکیبی عدالت اقتصادی با رویکردی اسلامی هستند. همچنین، رابطه مثبت میان «شاخص فیزیکی کیفیت زندگی»، «میزان بهرهمندی از امکانات رفاهی»، «میزان بهرهوری کل عوامل تولید»، «شاخص رفاه آمارتیا سن»، «نسبت سهم جبران خدمات کارکنان در حسابهای ملی به تولید ناخالص داخلی» و «سنجه نسبت سرمایهگذاری در بخش تأسیسات و تجهیزات زیربنایی به برداشت از منابع طبیعی» و در مقابل رابطه منفی «شاخص فوستر، گریر و توربک» با روند عدالت اقتصادی برقرار میباشد. با توجه به محاسبات انجامگرفته شده، شاخص ترکیبی عدالت اقتصادی با رویکردی اسلامی در ایران از سال ۱۳۷۳ تا ۱۳۹۶، غیر از موارد اندکی روندی صعودی داشته است.