اثر عصاره‌های Allium sativum و Foeniculum vulgare بر عملکرد و ریخت‌شناسی دستگاه تولیدمثل در مرغ‌های مادر تخم‌گذار

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 گروه علوم تشریحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران

doi
10.22067/ijasr.2025.93284.1246
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثر عصاره‌های سیر و رازیانه بر عملکرد تولیدی و ریخت‌شناسی تخمدان مرغ‌های مادر تخم‌گذار انجام شد. در این مطالعه از 60 قطعه مرغ مادر تخم‌گذار سویه‌‌های­لاین W80 در سه تیمار، پنج تکرار و چهار قطعه مرغ در هر تکرار در سن 65 هفتگی استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل: 1- شاهد (ذرت، کنجاله­سویا) 2- شاهد + 400 میلی‌گرم در کیلوگرم خوراک عصاره خشک رازیانه و 3- شاهد + 400 میلی‌گرم در کیلوگرم خوراک عصاره خشک سیر بودند. تیمارهای آزمایشی به‌مدت 10 هفته در اختیار مرغ‌ها قرار گرفتند و صفات عملکردی شامل خوراک مصرفی، توده تخم‌مرغ تولیدی، ضریب تبدیل غذایی، وزن تخم‌مرغ و توده تخم‌مرغ به‌صورت هفتگی بررسی ‌شد. در پایان دوره، ریخت­شناسی بافت تخمدان ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که عصاره سیر و رازیانه تأثیر معنی­داری بر عملکرد مرغ‌های مادر تخم‌گذار نشان ندادند. تعداد فولیکول­های در حال رشد در تیمار رازیانه در مقایسه با شاهد افزایش یافت و قطر لایه گرانولوزا در تیمارهای سیر و رازیانه در مقایسه با شاهد به‌صورت معنی‌داری بیشتر شد. نتایج کلی این آزمایش نشان داد که اگرچه عصاره­های سیر و رازیانه تأثیر مستقیمی بر عملکرد تخم‌گذاری مرغ‌های مادر نداشتند، امّا افزایش قابل‌ توجه در تعداد فولیکول‌های در حال رشد و قطر لایه گرانولوزا می­تواند نشان‌دهنده پتانسیل این ترکیبات در بهبود سلامت تخمدان‌، فولیکول و در نتیجه کیفیت و تولید تخم‌مرغ باشد. با توجه به اینکه عصاره‌های استفاده‌شده در آزمایش حاضر تأثیری بر عملکرد تولیدی نداشتند، پیشنهاد می‌شود که پژوهش‌های بیشتری با نمونه‌های بزرگ‌تر و مقدارهای مختلف انجام شود تا کاربرد این عصاره‌ها در صنعت مرغ مادر بهتر مشخص شود.