فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برتولد لاوفر، شرق‌شناس برجستۀ آلمانی را بیشتر به واسطۀ تحقیقات گستردۀ او دربارۀ تمدن چین می‌شناسند. او که دکترای زبان‌های شرقی خود را از دانشگاه لایپزیگ گرفته بود، با سفر به چین و تبّت تحقیقات دامنه‌داری دربارۀ زوایای گوناگون فرهنگ و هنر چین انجام داد و به عنوان یکی از چین‌شناسان بزرگ روزگار خود شهرت یافت. در میان آثار پرشمار او، مجموعه‌ای به نام سینو-ایرانیکا (Sino-Iranica, 1919) وجود دارد که لاوفر در آن، طی مقالات مختلفی که اغلب به حوزۀ گیاه‌شناسی و کانی‌شناسی اختصاص دارند، به تعاملات فرهنگی ایران و چین در روزگاران کهن پرداخته است. این مطالعه هر چند بیش از هر چیز یک مطالعۀ تاریخی- تمدنی در حوزۀ علوم طبیعی است، با این همه از فوایدی در حوزۀ زبان به عنوان واسطۀ انتقال فرهنگ خالی نیست. یکی از تلاش‌های لاوفر در سینو-ایرانیکا آن است که با آگاهی‌های گستردۀ خود دربارۀ زبان چینی و روش‌های ثبت واژگان دخیل در این زبان‌، نام فارسی گیاهان و کانی‌ها را شناسایی کند و بدین شکل، از انتقال مظاهر مادی تمدن ایران به چین در بازۀ زمانی بزرگی - از سدۀ 2 ق.م تا سدۀ 14م – سخن بگوید. در این مقاله برخی آگاهی‌های زبانی موجود دربارۀ گیاهان ایرانی را که لاوفر در خلال مطالعات خود در متون چینی بدان‌ها دست یافته، بازخوانی می‌کنیم و اهمیت کار او را در این حوزه نشان دهیم. این اهمیت به طور توأمان هم در حوزۀ نفوذ زبان‌های ایرانی و هم در حوزۀ تأثیرگذاری تمدنی و فرهنگی ایران در تمدن باستانی چین قابل پیگیری است.