تبیین بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی برپایه الگوی اسپریگنز

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ مطالعات سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران

doi
10.22034/rcdir.2025.547882.1199
چکیده

بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، به‌منزله سندی راهبردی و تمدن‌ساز، مسیر آینده جمهوری اسلامی ایران را ترسیم می‌کند؛ اما تحلیل ساختار درونی و منطق حاکم بر آن، کمتر موردتوجه علمی قرار گرفته است. این پژوهش با هدف واکاوی ساختار منطقی بیانیه، برپایه چهارچوب نظری «نظریه بحران» توماس اسپریگنز انجام شده است. در این چهارچوب، متن بیانیه براساس چهار مرحله مدل اسپریگنز، شامل مشاهده بحران، تبیین علل، ترسیم وضع مطلوب و ارائه راه‌حل، موردبررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که بیانیه به‌صورت منسجم به چالش‌های اصلی جمهوری اسلامی، ازجمله فاصله میان آرمان‌ها و واقعیت‌ها، بحران رسانه‌ای، عقب‌ماندگی علمی، نابسامانی اقتصادی، نفوذ فرهنگی و یأس‌آفرینی در میان جوانان اشاره کرده و ریشه‌های تاریخی، ساختاری و فرهنگی این بحران‌ها را تحلیل می‌کند. همچنین تصویری از جامعه مطلوب مبتنی بر استقلال، عدالت اجتماعی، پیشرفت علمی، معنویت، اقتدار فرهنگی و مردم‌سالاری دینی ارائه می‌دهد و با تأکید بر نقش جوانان، بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و راهبردهای عملی، همچون توسعه علمی، اقتصاد مقاومتی و ارتقای اخلاق و معنویت، مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی را تبیین می‌کند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، با الگوی نظری اسپریگنز انطباق کامل دارد و می‌تواند به مثابه چهارچوبی نظری برای سیاست‌گذاری کلان، تحول نهادی و پژوهش‌های آینده در مسیر توسعه پایدار و پیشرفت تمدنی ایران، مورداستفاده قرار گیرد.