فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برونسپاری خطوط اتوبوس به بخش خصوصی با حداقل یارانه ممکن، از مسائل مهم سازمان‌های اتوبوسرانی در جهان است. تعداد مسافر، تواتر خط، تعداد ناوگان، مسیر خط و هزینه‌های عملیاتی، پارامترهایی هستند که در تعیین یارانه مورد نیاز یک خط اتوبوس نقش دارند. این پارامترها، همان متغیرهای تصمیم‌گیری اصلی در مسئله طراحی شبکه اتوبوسرانی هستند که ارتباط بین این دو مسئله را برجسته می‌سازد. این مقاله مدلی جدید برای طراحی بهینه شبکه اتوبوسرانی ارائه نموده که علاوه بر اهداف مرسوم مانند پوشش تقاضا و کاهش زمان انتظار، کمینه‌سازی یارانه مورد نیاز برای برونسپاری شبکه نیز لحاظ شده است. بدین منظور، ابتدا تابعی برای برآورد یارانه یک شبکه اتوبوسرانی ساخته شده و سپس در تابع هدف مدل پیشنهادی وارد می‌شود. برای حل مدل در شبکه‌های واقعی ترکیبی از روش‌های ابتکاری و فرا ابتکاری مبتنی بر الگوریتم ژنتیک به کار گرفته شده است. روش پیشنهادی در محیط C++  کدنویسی شده و برای شهر تهران به عنوان یک شبکه بزرگ مقیاس پیاده‌سازی گردید. نتایج نشان داد که شبکه پیشنهادی این مطالعه بهبود قابل توجهی نسبت به شبکه وضع موجود دارد و با وجود افزایش پوشش تقاضا به میزان 26/3 درصد، یارانه مورد نیاز به ازای هر نفر به میزان 96/7 درصد کاهش یافته است.