فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل عوامل تعیین‌کننده در انتخاب شیوه سفرهای کاری، برای توسعه سیاست‌های کارآمد حمل‌ونقل شهری حیاتی است. اگرچه تأثیر متغیرهای اقتصادی-اجتماعی و مشخصه‌های سفر به‌طور گسترده مطالعه شده‌اند، اما عوامل روان‌شناختی مانند صفات شخصیتی و عادات رفتاری کمتر مورد بررسی نظام‌مند قرار گرفته‌اند. این پژوهش با هدف تحلیل نقش ابعاد پنج‌گانه شخصیت بر اساس مدل نئو، ادراک کاربران از سامانه‌های حمل‌ونقل، و متغیر عادت بر انتخاب شیوه سفرهای کاری انجام شده است. این تحلیل در کنار متغیرهای متداول‌تری چون زمان سفر، هزینه سفر، و مشخصات فردی صورت پذیرفته است. مطالعه موردی حاضر در منطقه 6 شهرداری تهران اجرا گردید. داده‌ها با استفاده از 490 پرسشنامه تکمیل‌شده جمع‌آوری شد که شامل پرسشنامه شخصیتی نئو، سوالات سنجش ادراک کاربران، و اطلاعات مربوط به سفرهای کاری بود. برای تحلیل داده‌ها، از رویکرد ترکیبی مدل‌های معادلات ساختاری  جهت استخراج متغیرهای پنهان ادراکی و مدل‌سازی انتخاب گسسته ترکیبی ترتیبی برای تبیین انتخاب شیوه سفر بهره گرفته شد. تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی منجر به شناسایی دو عامل ادراکی معنادار راحتی و اعتمادپذیری گردید؛ عامل زمان‌بندی از نظر آماری معنادار نبود. نتایج نشان داد متغیر عادت دارای تأثیر مثبت و معناداری بر تکرار انتخاب همان شیوه سفر است. از میان عوامل ادراکی، راحتی و اعتمادپذیری به طور معناداری بر انتخاب شیوه سفر تأثیرگذار بودند. در ارتباط با صفات شخصیتی، باوجدان بودن و روان‌رنجوری با کاهش مطلوبیت استفاده از حمل‌ونقل عمومی مرتبط بود، در حالی که سازگاری بالاتر، مطلوبیت آن را افزایش می‌داد. همچنین، سطوح بالاتر برون‌گرایی و باز بودن، مطلوبیت استفاده از تاکسی را کاهش داد.