ویژگی‌های اندیشه تمدنی امام موسی صدر

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری تاریخ تشیع اثنی اشری، دانشکده مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

2 استادیار گروه تاریخ تشیع اثنی اشری، دانشکده مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

3 دانشیار گروه علوم سیاسی، پژوهشکده سیاسی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران

doi
10.22034/rcdir.2025.517625.1180
چکیده

در شرایط تاریخی معاصر، که تمدن مدرن غرب بیش‌ازپیش درصدد تحکیم سلطه خود بر جهان اسلام است، چیستی و چگونگی تحقق تمدن نوین اسلامی، ازجمله مسائل اساسی است که متفکران اسلامی باید پاسخی منطقی و واقع‌بینانه برای آن داشته باشند. امام موسی صدر، رهبر شیعیان لبنان، در مدت حضور بیست‌ساله خود در این کشور، در عرصه نظر و عمل، الگوی موفقی از اسلام تمدنی ارائه کرد. در این مقاله، تمدن اندیشی امام موسی صدر به روش توصیفی و تحلیلی تجزیه و تحلیل شده و ویژگی‌های اندیشه تمدنی این عالم شیعی احصا شده است که عبارت‌اند از: الف. دین محوری به-معنای حضور همه‌جانبه اسلام از منظر فقهی، اخلاقی و فکری در عرصه تمدن سازی؛ ب. انسانیت و حفظ کرامت انسانی، به‌منزله معیار پیشرفت تمدنی؛ ج. تکثرپذیری در عین وحدت‌گرایی، به معنای پذیرش اندیشه‌ها، فرقه‌ها و مذاهب متنوع در جامعه با حفظ اصول انسجام اجتماعی؛ د. استکبارستیزی، به معنای نفی سلطه ظالمانه تمدن غرب، و به‌ویژه رژیم صهیونیستی، به‌مثابه مولود و نماد تمدن غرب.