اثر افزودن تفاله گوجه‌فرنگی (solanum lycopersicum) بر فراسنجه‌‌های تخمیر در شکمبه، سلامت و رشد گوساله‌‌های شیری هلشتاین

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22067/ijasr.2025.91127.1225
چکیده

جایگزینی منابع الیافی غیرعلوفه­ای به‌جای غلات جیره می­تواند راهکار مناسبی در جهت بهبود شرایط شکمبه­ای باشد. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی تأثیر تفاله گوجه‌فرنگی (solanum lycopersicum) خشک‌شده بر فراسنجههای شکمبه‌ای و خونی گوساله‌های شیری هلشتاین انجام شد. مطالعه حاضر با استفاده از 30 رأس گوساله هلشتاین تازه متولد‌شده (میانگین وزن: 2/0± 7/39 کیلوگرم) در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار و 10 تکرار انجام گردید. تیمارهای غذایی شامل 1- استارتر پلت به‌عنوان شاهد، 2- خوراک آغازین پلت جایگزین‌شده با 5/7 درصد تفاله گوجه‌فرنگی خشک و 3- استارتر پلت جایگزین‌شده با 15 درصد تفاله گوجه‌فرنگی خشک به‌صورت مخلوط. در 70 روزگی، با استفاده از لوله مری و پمپ خلأ نمونه‌گیری مایع شکمبه حدود سه ساعت پس از تغذیه صبح انجام شد. خون‌گیری در سنین 35 و 70 روزگی از تعداد شش گوساله در هر تیمار از سیاهرگ وداج سه ساعت پس از خوراک صبح انجام شد. داده‌های به‌دست‌آمده توسط نرم‌افزار SAS ویرایش 21 و رویه مختلط مورد آنالیز قرار گرفت. سطح معنی‌داری پنج درصد در نظر گرفته شد. ماده خشک مصرفی و افزایش وزن روزانه در کل دوره به‌طور معنی­داری تحت تأثیر تیمار‌‌های آزمایشی قرار گرفت (01/0 >P). تیمار شامل 15 درصد تفاله گوجه‌فرنگی خشک‌شده بالاترین و شاهد کمترین مقدار ماده خشک مصرفی و افزایش وزن روزانه را در کل دوره داشتند. بالاترین pH شکمبه در بعد از شیرگیری در تیمار شامل 15 درصد تفاله گوجه‌فرنگی خشک بود و این تیمار تفاوت معنی‌داری نسبت به شاهد نشان داد (01/0 >P). تیمار شامل 15 درصد تفاله گوجه‌فرنگی بالاترین و شاهد کمترین غلظت ازت آمونیاکی شکمبه را در 70 روزگی داشتند. تیمار شامل 15 درصد تفاله گوجه‌فرنگی خشک‌شده بالاترین و شاهد پایین­ترین تعداد لنفوسیت را در بین تیمار­ها داشتند. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، استفاده از تفاله گوجه‌فرنگی خشک منجر به بهبود شرایط تخمیر شکمبه‌ای و کاهش رفتار­های غیر تغذیه­ای (لیس زدن به دیوار و(...  شد.