نقد رویکرد طبیعتگرایی علمی در خصوص رابطۀ علم و متافیزیک
نویسندگان
1 دکتری فلسفۀ علم و فنّاوری، استادیار گروه معارف قرآن و اهل بیت علیهمالسلام دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
هدف: طبیعتگرایان، متافیزیک را به عنوان معرفتی پیشینی و مقدم بر علم نمیپذیرند و معتقدند مسیری فراعلمی برای فهم متافیزیکی وجود ندارد. در این دیدگاه، علم به عنوان مطالعۀ تجربی بر «متافیزیک» مقدّم است و متافیزیکدانان، متافیزیک خود را در «درون» مرزهای علم معاصر شکل میدهند. هدف این محقق در این مقاله، بررسی این مسئله بود که آیا دیدگاه طبیعتگرایان در این خصوص، دیدگاهی منسجم است؟ و آیا در عمل، نظریههای علمی منطبق با الگوی طبیعتگرایان شکل میگیرند و رشد مییابند؟ روش: در این مقاله از روش اسنادی- تحلیلی استفاده شده است. یافتهها و نتیجهگیری: ادعای طبیعتگرایان در خصوص رابطۀ علم و متافیزیک، خودشکن است؛ به این معنا که برای توجیه دیدگاه خود چارهای جز توسل به متافیزیک ندارند. همچنین بر خلاف نگرش طبیعتگرایان، نظریههای علمی در عمل، هماهنگ با دیدگاه طبیعتگرایان شکل نمیگیرند و متافیزیک به عنوان چارچوبی برای علم، نقشی اساسی در شکلگیری و رشد نظریات علمی ایفا میکند.