فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در برابر تهاجم فرهنگی، سلطه سیاسی و تهدیدات نظامی، مقاومت اسلامی به‌مثابه راهبردی اصیل در تعالیم دینی، زمینه‌ساز احیای تمدن نوین اسلامی است. این پژوهش با روش تحلیلی–توصیفی، شاخصه‌های اصلی مقاومت اسلامی، شامل توحیدباوری، ذکر خدا، توکل، وحدت کلمه، تشکیل جبهه مقاومت و اطاعت از رهبری اسلامی، و آثار آن‌ها بر مؤلفه‌هایی چون عزت نفس، پایداری، امداد غیبی، پویایی، استقلال و زمینه‌سازی ظهور امام زمان (عج) را بررسی می‌کند. تفسیر سیاسی و اجتماعی معاصر به رویکردی گفته می‌شود که با توجه به نیازهای اجتماعی و حکومتی زمانه، آموزه‌های قرآن را در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی بازخوانی کرده و مفاهیمی چون «امر به معروف نظام‌ساز» و «مقاومت به مثابه تحقق عدالت» را بازتولید می‌کند. این تفاسیر، با بهره‌گیری از روش‌های متن‌محور و توجه به مصالح مرسله و اهداف شریعت، در پی استخراج راهبردهای تمدن‌ساز از قرآن کریم هستند. این مقاله با تحلیل تفاسیر معاصری چون فی ظلال‌القرآن، من وحی القرآن، الکاشف، تسنیم، نمونه، المنار و المنیر، به این پرسش می‌پردازد که شاخصه‌های مقاومت اسلامی چگونه می‌توانند در تحقق تمدن نوین اسلامی مؤثر باشند. شاخصه‌های مطرح در این تحقیق در پیوند با فرآیند پنج‌مرحله‌ای تمدن‌سازی ترسیم‌شده توسط مقام معظم رهبری، نقشی محوری ایفا می‌کنند. در امت اسلامی، این شاخصه‌ها، الگویی جهانی از تمدن اسلامی ارائه می‌دهند که عدالت و معنویت را متجلی می‌سازد. در نهایت یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد مقاومت اسلامی الگویی فراتر از دفاع صرف ارائه داده و به پویایی تمدنی، توسعه پایدار و ارتقای هویت جمعی منجر می‌شود.