تأثیر سطوح متفاوت سدیم بوتیرات محافظت‌شده بر مصرف خوراک، عملکرد رشد و برخی از فراسنجه‌های خونی در گوساله‌های شیرخوار هلشتاین

نویسندگان

1 گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد ایران

2 گروه علوم کشاورزی ، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

3 شرکت دامپروری صنعتی و لبنی رضوی، مشهد، ایران

4 شرکت دامپروری صنعتی و لبنی رضوی، مشهد، ایران

5 شرکت دامپروری صنعتی و لبنی رضوی، مشهد، ایران

doi
10.22067/ijasr.2025.92885.1245
چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر سطوح متفاوت سدیم بوتیرات محافظت‌شده بر مصرف خوراک، عملکرد رشد و برخی از فراسنجه‌های خونی در گوساله‌های شیرخوار هلشتاین انجام شد. تعداد 42 راس گوساله شیرخوار به سه تیمار (شامل سطوح صفر، 25/0، و 5/0 درصد سدیم بوتیرات محافظت‌شده) و 14 تکرار در در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. صفات اندازه‌گیری‌شده شامل ماده خشک مصرفی، میانگین افزایش وزن بدن، ضریب تبدیل غذایی و برخی از فراسنجه‌های خونی و صفات اسکلتی بود. اثر تیمارهای آزمایشی بر میزان ماده خشک مصرفی، میانگین افزایش وزن بدن و میانگین ضریب تبدیل خوراک مصرفی بر وزن بدن گوساله‌‌های شیرخوار به‌عنوان شاخص‌های عملکرد معنی‌دار نبود. اثر سطوح متفاوت مکمل سدیم بوتیرات محافظت‌شده بر مالون‌دی‌آلدئید، پروتئین تام، تری‌گلیسیرید و اوره در 50 روزگی دوره پرورش معنی‌دار شد. اثر سطوح متفاوت مکمل سدیم بوتیرات محافظت‌شده بر طول بدن و ارتفاع هیپ در گوساله‌‌های شیرخوار در انتهای دوره از شیرگیری معنی‌دار شد. به‌طور کلی، این یافته‌ها حاکی از آن است که سدیم بوتیرات محافظت‌شده نه‌تنها بر متابولیسم انرژی (از طریق افزایش بتا-هیدروکسی بوتیرات) تأثیرگذار است، بلکه با بهبود شاخص‌های خونی مانند پروتئین تام و کاهش تنش اکسیداتیو (کاهش مالون دی‌آلدئید و افزایش ظرفیت آنتی‌اکسیدانی تام) نقش محافظتی در سلامت کبد ایفا می‌کند. استفاده از مکمل سدیم بوتیرات محافظت‌شده به‌ویژه در سطح 50/0 درصد، به‌عنوان راهکاری مؤثر برای ارتقاء سلامت متابولیک و کاهش آسیب‌های اکسیداتیو در گوساله‌های شیرخوار قابل توصیه است.