بررسی ظرفیت های الگوی اسلام مدنی ترکیه برای زیست اسلامی در عصر مدرن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشکده تاریخ، تمدن و مطالعات سیاسی ، دانشگاه باقر العلوم (ع)، قم، ایران

2 استادیار گروه فقه سیاسی، دانشکده تاریخ، تمدن و مطالعات سیاسی ، دانشگاه باقر العلوم (ع)، قم، ایران

doi
10.22034/rcdir.2025.472398.1133
چکیده

یکی از پرسش های جدی در ذهن انسان مدرن این است که ادیان آسمانی تا چه اندازه برای حل معضلات و مشکلات عالم مدرن و بلکه برای اداره ی تمام عیار آن ظرفیت دارند. بر این اساس، در جهان اسلام یکی از دغدغه های اصلی جریان های اسلامی پاسخ به این پرسش است که آیا در جهان معاصر و در فضای مدرن و بستر مدرنیته می توان بر پایه مبانی‌ای غیر مبانی مدرنیته غربی اندیشید و زندگی کرد؟ مقاله حاضر ضمن بیان ویژگی ها اسلام مدنی ترکیه به بررسی ظرفیت های اسلام مدنی ترکیه در راستای تحقق و تحفظ بر زیست اسلامی می پردازد. در چارچوب نظریه سیستمی دین و با توجه به آن چه درباره ظرفیت‎های اسلام مدنی ترکیه در ارتباط با هر یک از شاخصه‎های الگوی زیست اسلامی مطرح است، به نظر می‌رسد الگوی اسلام مدنی ترکیه با محصور کردن نقش دین در تعالی فردی و نادیده گرفتن نقش پر رنگ دین در تأثیرگذاری بر تمام جنبه‎های زندگی انسان و تأکید بر اخلاق و آموزش و اساسی‌تر و حیاتی‌تر دانستن این دو نسبت به مسائل سیاسی‎، عملاً ظرفیت تحقق زیست اسلامی در مدل اسلام مدنی را کاهش می‎دهد.