دیپلماسی رسانهای ترکیه و بسط هویت نوعثمانیگرایی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد مطالعات منطقهای، دانشکده مطاالعات تاریخی، سیاسی و منطقهای، دانشگاه باقر العلوم علیهالسلام، قم، ایران
2 استادیار گروه مطالعات اجتماعی و فرهنگی، پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران
doi
10.22034/rcdir.2025.500419.1161چکیده
در عصر حاضر، رسانههای نوین به ابزاری قدرتمند برای بازنمایی هویت و نفوذ در افکار عمومی تبدیل شدهاند. ترکیه به عنوان بازیگری فعال در عرصه بینالملل، از این ابزار به طور هوشمندانهای در فضای سیاست خارجی و برای جلب توجه میان مخاطبان جهانی خود استفاده میکند. رشد چشمگیر رسانههای ترکیه در سالهای اخیر، سوالاتی را در مورد اهداف و پیامدهای این پدیده برای ثبات و امنیت منطقهای به وجود آورده است(مسئله). یکی از پیامدهای مهم این روند، تلاش کشور ترکیه و حزب و عدالت و توسعه به ویژه، برای بسط هویت نوعثمانیگرایی به مثابه عنصری تمدنی در داخل قلمرو حکمرانی خود و در میان جوامع مسلمان (ویژه در قلمرو حکومت عثمانی) است. نوعثمانیگرایی جریانی سیاسی-ایدئولوژیک است که به دنبال احیای امپراتوری عثمانی و گسترش نفوذ ترکیه در منطقه و جهان است. این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که دیپلماسی رسانهای ترکیه چه کاربستی در بسط هویت نوعثمانیگرایی به عنوان عنصری موثر در بازتولید تمدنی پیدا میکند؟ به نظر میرسد (فرضیه) دیپلماسی رسانهای ترکیه از طریق تصویرسازی از ترکیه به عنوان وارث امپراتوری عثمانی و برجسته کردن دستاوردهای تاریخی و تمدنی عثمانی در جهت بسط هویت نوعثمانیگرایی در سطح بینالملل عمل میکند. بررسی این فرضیه، از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده خواهد شد. در این روش، محتوای رسانههای ترکیه شامل برنامههای خبری، فیلمها و سریالها مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد(روش). تحلیل دادهها این دستاورد را نشان دادهاند که میان دیپلماسی رسانهای ترکیه و هویت نوعثمانیگری، قوامبخشی متقابل برقرار است در نتیجه میتوان گفت که رابطه معنادار این دو متغیر موجب شده است که ترکیه در دستیابی به اهداف تعریف شده در دیپلماسی رسانهای خود کامیاب بوده است.