ارزیابی قابلیت زینتی برخی گونه‌های جنس Allium بومی ایران در شرایط آب‌وهوایی خرم‌آباد

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

4 کارشناس‌ارشد، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22059/jci.2017.60482
چکیده

به‌منظور بررسی سازگاری و ارزیابی قابلیت زینتی برخی گونه‌های آلیوم (Allium spp) بومی ایران در شرایط آب‌وهوایی خرم‌آباد پژوهشی در مزرعة دانشکدة کشاورزی دانشگاه لرستان طی 94-1393 انجام گرفت. آزمایش بر اساس طرحی کاملاً تصادفی با 21 تیمار (گونه-مکان) در سه تکرار انجام شد. طی رشد، سازگاری و ویژگی‌های فنولوژیکی و مورفولوژیکی اندازه‌گیری و ثبت شد. تجزیة واریانس ویژگی‌های مورد مطالعه نشان داد که اختلاف آماری معنا‌داری (01/0p≤) در تمامی ویژگی‌ها وجود دارد که نشان‌دهندة تنوع ژنتیکی در گونه‌های مورد مطالعه است. برای تعیین قابلیت زینتی گونه‌های مورد مطالعه از تجزیة خوشه‌ای و تجزیه به مؤلفه‌های اصـلی استفاده و ویژگی‌های مهم از نظر زینتی مانند ارتفاع ساقة گل‏دهنده، قطر گل‌آذین، دوام گل روی بوته و رنگ گل بررسی شد. بر مبنای دو مؤلفة اول و دوم که 54 درصد از تغییرات موجود بین داده‎ها را توجیه می‌کند، بای‎پلات مربوط رسم گردید. در فضای بای‌پلات و کلاستر ترسیم‌شده ژنوتیپ‌ها در گروه‌های مشخصی قرارگرفت که مرتبط با ارزش زینتی ژنوتیپ‌ها بود. بر اساس نتایج، گونه Allium iranicum جمع‎آوری‌شده از منطقة دیزین البرز با قطر گل‌آذین بزرگ (28/63 میلی‌متر)، رنگ گل زیبا (بنفش) و سبزبودن در زمستان و گونة Allium oschaninii جمع‎آوری‌شده از منطقة چناران خراسان با عمر بالای گل روی بوته (54 روز)، شکلی زیبا، ارتفاع زیاد ساقة گل‏دهنده (95 سانتی‌متر) گونه‌های دارای قابلیت زینتی و رشد مناسب شناسایی شدد.