تأثیر جیره فلاشینگ حاوی دانه کلزای (Brassica napus) خام و میکرونیزه فلیک بر عملکرد تولیدمثلی میش‌های بالغ کردی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/ijasr.2024.85748.1184
چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر جیره فلاشینگ حاوی دانه کلزای (Brassica napus) خام و میکرونیزه فلیک بر عملکرد تولیدمثلی میش‌های بالغ آمیخته نژاد کردی در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. 55 رأس میش بالغ آمیخته نژاد کردی به‌طور تصادفی با یکی از سه تیمار: 1) جیره پایه فلاشینگ بدون دانه روغنی (شاهد)، 2) جیره پایه به‌علاوه 18/0 کیلوگرم ماده خشک دانه کلزای خام فلیک و 3) جیره پایه به‌علاوه 18/0 کیلوگرم ماده خشک دانه کلزای میکرونیزه فلیک تغذیه شدند. فرآیند میکرونیزاسیون در طول موج 8/2 میکرون انجام شد. در شروع آزمایش و به هنگام زایمان، وزن بدن و امتیاز وضعیت بدنی میش‌ها ثبت گردید. وزن بره­ها به هنگام تولد نیز اندازه‌گیری شد. تعداد و اندازه فولیکول‌های تخمدان در روز جفت‌گیری و نه روز پس از آن توسط دستگاه سونوگرافی ترانس رکتال مجهز به پروب 8 مگاهرتز در حالت ایستاده تعیین شد. تشخیص آبستنی 30 روز پس از جفت‌گیری انجام شد. نمونه‌‌های خون در روز جفت‌گیری، 9 و 30 روز پس از آن از سیاهرگ گردنی اخذ شد. جیره‌های حاوی دانه کلزای خام یا میکرونیزه باعث افزایش وزن میش‌ها، وزن تولد بره‌ها شد. غلظت گلوکز، تری‌گلیسرید، انسولین، استروژن و پروژسترون تحت تأثیر جیره‌های حاوی دانه کلزای خام یا میکرونیزه افزایش یافت. کمترین غلظت ازت اوره‌ای خون در میش‌های تغذیه شده با دانه کلزای خام و میکرونیزه فلیک مشاهده شد. نرخ باروری و ماده‌زایی تحت تأثیر جیره‌های حاوی دانه کلزای خام یا میکرونیزه افزایش یافت. جیره حاوی دانه کلزای میکرونیزه باعث کاهش فاصه بره‌زایی و افزایش دوقلو‌زایی گردید. بیشترین نرخ بره‌زایی به‌ترتیب در میش‌های تغذیه شده با دانه کلزای میکرونیزه و خام فلیک مشاهده شد. به­طور کلی، ارائه 18/0 کیلوگرم ماده خشک دانه کلزای خام و به‌ویژه میکرونیزه با تأمین سطوح بیشتری از انرژی و پروتئین و با تأثیر مثبت بر هورمون‌های کلیدی دخیل در تولیدمثل عملکرد تولیدی و تولیدمثلی میش‌ها را بهبود می‌بخشد.