تأثیر افزودن سطوح مختلف کاه گندم به سیلاژ برگ پالونیا (Paulownia sp.) بر ترکیب شیمیایی و شاخص‌های تخمیر برون‌تنی

نویسندگان

1 گروه تولیدات گیاهی و ژنتیک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 بخش علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی‌آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران

4 بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

doi
10.22067/ijasr.2025.92248.1238
چکیده

هدف از انجام مطالعه حاضر، تعیین ارزش غذایی برگ پالونیا (Paulownia sp.) و بررسی اثرات افزودن سطوح مختلف کاه گندم به سیلاژ برگ پالونیا بر ترکیب شیمیایی، تولید گاز، هضم‌پذیری و فراسنجه‌های تخمیر برون‌تنی در شرایط آزمایشگاهی بود. خانواده پالونیا مختص به گیاهان 4C بوده، دارای سرعت رشد و فتوسنتز زیاد هستند و قطر برگ‌های آن‌ها به حدود 90 سانتی‌متر می‌رسد. تیمارهای آزمایشی شامل افزودن سطوح صفر (فقط سیلاژ برگ پالونیا)، 6، 12، 18 و 24 درصد کاه گندم به سیلاژ برگ پالونیا براساس ماده خشک بود. نتایج نشان داد که محتوای ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام، الیاف نامحلول در شوینده خنثی، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی، عصاره اتری، لیگنین و کربوهیدارت‌های غیرفیبری برگ پالونیای تازه به‌ترتیب برابر 266، 911، 173، 402، 201، 5/35، 5/75 و 301 گرم در کیلوگرم ماده خشک بود. این ترکیبات در سیلاژ برگ پالونیا به‌ترتیب برابر 273، 896، 168، 394، 191، 8/36، 6/74 و 297 گرم در کیلوگرم ماده خشک به دست آمد. با افزایش سطح کاه گندم به سیلاژ برگ پالونیا، میزان ماده خشک، الیاف نامحلول در شوینده خنثی، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی، لیگنین و pH به‌طور خطی افزایش یافت (05/0>P)، هرچند میزان پروتئین خام، کربوهیدارت‌های غیبرفیبری و غلظت نیتروژن آمونیاکی سیلاژ به‌طور خطی کاهش یافت (05/0>P). محتوای ماده آلی و عصاره اتری سیلاژهای آزمایشی تحت تأثیر قرار نگرفت (05/0<P). با افزایش سطح کاه گندم در سیلاژ برگ پالونیا، تولید گاز در همه زمان‌های مورد بررسی، پتانسیل تولید گاز (ضریب b)، غلظت اسیدهای چرب فرار کوتاه‌زنجیر، گوارش‌پذیری ماده خشک و ماده آلی، تخمین انرژی قابل متابولیسم، غلظت نیتروژن آمونیاکی و سنتز پروتئین میکروبی به‌طور خطی کاهش یافت (05/0>P)، امّا نرخ تولید گاز (ضریب c) تحت تأثیر قرار نگرفت (05/0<P). با افزایش نسبت کاه به برگ پالونیا در سیلاژ، فعالیت آنزیم‌های کربوکسی متیل سلولاز، فعالیت تجزیه کاغذ صافی، آلفا آمیلاز و فعالیت پروتئازی محیط کشت به‌طور خطی کاهش یافت (05/0>P)، هرچند فعالیت آنزیم‌ میکروکریستالین سلولاز تحت تأثیر قرار نگرفت (05/0<P). در کل، نتایج پژوهش حاضر نشان داد که برگ پالونیای تازه یا سیلوشده دارای ارزش غذایی قابل توجهی به‌عنوان یک منبع علوفه‌ای جدید جهت کاربرد در تغذیه نشخوارکنندگان است. همچنین، امکان تولید سیلاژهای آزمایشی با مخلوط کردن سطوح مختلف کاه گندم تا سطح 24 درصد ماده خشک در مخلوط سیلاژ وجود دارد و سیلاژهای حاصله دارای ارزش غذایی قابل قبولی هستند.