تأثیر مخلوط اسانس‌های گیاهی کارواکرول، تیمول و اکالیپتول به‌شکل آزاد یا کپسوله‌شده بر عملکرد تولیدی، گوارش‌پذیری مواد مغذی و متابولیت‌های خون گاوهای شیرده هلشتاین

نویسندگان

1 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر رفسنجان، رفسنجان، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22067/ijasr.2025.92428.1241
چکیده

این پژوهش با هدف مطالعه تأثیر افزودن مخلوط اسانس‌های گیاهی آزاد و کپسوله‌شده به جیره بر عملکرد شیردهی، گوارش‌پذیری مواد مغذی و متابولیت‌های خونی گاوهای شیرده هلشتاین انجام شد. برای این منظور از 21 رأس گاو شیرده هلشتاین با میانگین شکم زایش 7/1±16/2، میانگین وزن بدن 43±620 کیلوگرم، تولید شیر روزانه 4/3±6/33 کیلوگرم و روزهای شیردهی 12±30 روز در قالب طرح کامل تصادفی با سه تیمار آزمایشی (هفت تکرار برای هر تیمار) استفاده گردید. جیره‌های آزمایشی شامل (1) جیره پایه (جیره بدون افزودنی)، (2) جیره پایه + 80 میلی‌گرم مخلوط اسانس‌های گیاهی (کارواکرول، تیمول و اکالیپتول) به‌شکل آزاد در هر کیلوگرم ماده خشک، (3) جیره پایه + 40 میلی‌گرم مخلوط اسانس‌های گیاهی (کارواکرول، تیمول و اکالیپتول) به‌شکل کپسوله‌شده در هر کیلوگرم ماده خشک بود. نتایج نشان داد که گاوهای تغذیه‌شده با جیره دارای مخلوط اسانس‌های گیاهی به شکل کپسوله‌شده، تمایل به مصرف خوراک و تولید شیر تصحیح‌شده برای چهار درصد چربی بیشتر، قابلیت هضم پروتئین بالاتر و میزان پروتئین شیر بیشتر در مقایسه با گروه شاهد داشتند. میانگین ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل خون گاوهای تغذیه‌شده با جیره دارای اسانس‌های گیاهی کپسوله‌شده در مقایسه با گاوهای تغذیه‌شده با شاهد بالاتر بود. گاوهای تغذیه‌شده با جیره دارای مخلوط اسانس‌های گیاهی به شکل کپسوله‌شده، تمایل به کاهش سول‌های سوماتیک بدنی شیر و نیتروژن اوره‌ای خون در مقایسه با گروه شاهد داشتند. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که اضافه‌کردن اسانس‌های گیاهی به شکل کپسوله به جیره از طریق بهبود خوراک مصرفی، قابلیت هضم پروتئین و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل خون می‌تواند اثر مثبت بر کاهش تنش اکسیداتیو و عملکرد گاوهای شیرده اوایل شیردهی داشته باشد.