بررسی مولفههای غیر ساختاری فقه حکومتی در تمدنسازی اسلامی در منظومه فکری آیتالله خامنهای
نویسندگان
1 دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22034/rcdir.2025.502014.1163چکیده
بررسی مؤلفههای ساختاری و غیرساختاری تمدنسازی اسلامی از مسائل محوری منظومه فکری آیتالله خامنهای میباشد. بر این مبنا جهت شناخت مؤلفههای غیرساختاری فقه حکومتی(که با فقه سیاسی و فقهِ حکومت مساوق نمیباشد) به طرح این سوال اصلی پرداخته شده است که در راستای اندیشه ایشان مهمترین مولفههای غیر ساختاری فقه حکومتی در فرایند تمدن سازی اسلامی چه مواردی می باشد؟ برای این منظور در این نوشتار تلاش شد با استفاده از روش تحلیل سیستمی، شاخصههای غیر ساختاری فقه حکومتی در تمدن سازی اسلامی در اندیشه ایشان تحلیل و در نهایت دستاورد نهایی پژوهش این شد که شرایط استفاده از ظرفیتهای فقه حکومتی در فرایند تمدنسازی عبارتند از: شرایط علّی: تحقق رویکرد منظومهای به فقه، مراعات مصلحت، زمان و مکان در فرایند استنباط و رعایت غایات شارع در متن جامعه در استنباط احکام. شرایط زمینهای: ایجاد و سازماندهی افراد و گروههای تحقق بخش فقه حکومتی. راهبردها: تسهیل فرایند شهروندی در استنباط احکام(کارآمدی) و تبدیل احکام فقهی به قوانین الزامآور. پیامدها: برآورده کردن نیازهای جامعه، تحقق عملی جامعیت دین، بهره گرفتن از همه ابواب فقه، تعمیم جغرافیای مخاطبان