تخمین سطح ویژه خاک به کمک توابع انتقالی
نویسندگان
1 شرکت آب منطقهای کرمانشاه
2 استاد دانشکده مهندسی علوم آب -دانشگاه شهید چمران اهواز
3 پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزدازی ایران
doi
10.22034/jcee.2020.19403.1481چکیده
سطح ویژه (SSA)در تعامل یونها و مولکولهای آب با ذرات خاک حائز اهمیت است؛ این مؤلفه برای توصیف پدیدههایی مانند ظرفیت نگهداری آب، جذب سموم و آلایندهها، انتقال آلودگی، هدایت هیدرولیکی و ... به کار میرود. بنابراین سطح ویژه به عنوان نمایهای از رفتار خاک تلقی میشود. اندازهگیری این مؤلفه وقتگیر و هزینه بر بوده و تخمین آن توسط متغیرهای که به سهولت در خاک اندازهگیری میشود ارجحیت دارد. هدف این تحقیق ارائه توابع انتقالی جهت برآورد SSA انواع خاک با بافت سبک و سنگین و فاقد کانیهای تورمپذیر رسی به کمک درصد ذرات تشکیل دهنده میباشد. در این راستا دو رابطه انتقالی ارائه شد؛ رابطه اول به صورت تابعی غیر خطی از درصد رس و انحراف استاندارد هندسی قطر ذرات (gσ) و رابطه دوم تابعی نمایی از شیب خط رگرسیونی منحنی لگاریتم طبیعی دانهبندی میباشد. صحتسنجی روابط به دست آمده نشان داد هر دو تابع انتقالی با دقت تقریباً مساوی سطح مخصوص را دقیقتر از توابع ارائه شده توسطSepaskhah و همکاران (2010) و Sepaskhah و Tafteh (2013) تخمین میزند.