فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به‌منظور بررسی اثر غنی‌سازی شیر با منگنز به شکل‌های آلی و معدنی بر عملکرد رشد، فراسنجه‌های بیوشیمیایی، آنتی‌اکسیدانی و رفتار مصرف گوساله‌های شیرخوار، با استفاده از 24 رأس گوساله تازه به‌دنیا‌آمده به‌‌مدت 63 روز در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار و هشت تکرار انجام شد. گوساله‌های شاهد با شیر بدون مکمل منگنز تغذیه شدند. گوساله‌های سایر گروه‌ها به‌ترتیب با شیر غنی‌شده با 30 میلی‌گرم از مکمل منگنز معدنی و آلی (به‌ازای هر رأس گوساله در روز) تغذیه شدند. نتایج نشان داد که تیمارهای دریافت‌کننده منگنز آلی و معدنی، افزایش معنی‌داری در وزن نهایی، افزایش وزن روزانه، افزایش وزن دوره و ماده خشک مصرفی نسبت به شاهد داشتند. همچنین غلظت منگنز پلاسما، گلوکز، پروتئین کل و آلبومین در گروه دریافت‌کننده منگنز آلی نسبت به سایر گروه‌ها بیشترین افزایش را داشت. در رابطه با فراسنجه‌های آنتی‌اکسیدانی و آنزیم‌های کبدی نیز، در گروه‌های دریافت‌کننده منگنز به شکل‌های معدنی و آلی در وضعیت آنتی‌اکسیدانی کل، کاتالاز و آلانین ترانس آمیناز بهبود مشاهده شد و فعالیت سوپراکسیددیسموتاز در گروه دریافت‌کننده منگنز آلی با افزایش همراه بود. استفاده از منگنز به شکل‌های آلی و معدنی در تغذیه گوساله شیرخوار می‌تواند اثرات سودمندی بر عملکرد رشد، فراسنجه‌های خونی و وضعیت آنتی‌اکسیدانی دام داشته باشد، امّا به‌طور کلی، با توجه به نتایج حاضر، افزودن 30 میلی‌گرم منگنز آلی به شیر گوساله‌ها توصیه می‌شود.