واکاوی فضای سوم بر اساس دیدگاه هومی بابا در آثار نقاشان معاصر ایران (مطالعه موردی: محمود سبزی، خسرو حسن‌زاده، ارغوان خسروی)

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2

doi
10.22051/jtpva.2025.47743.1600
چکیده

فضای سوم به عنوان فضایی میانی قدرت بین استعمارگر و مستعمره را تغییر داده و اصالت هر دو فرهنگ را به چالش می‌کشد. ضمن اینکه معانی جدیدی را بازگو می‌کند.رویکرد فضای سوم باتوجه به این مفهوم از دیدگاه هومی بابا است که در حوزه مطالعات پسااستعماری شناخته می‌شود.در این فضا باتوجه به رویارویی عناصر فرهنگی، پدیده‌ای یکسر جدیدی ایجاد می‌شود که هومی بابا آن را دورگه می‌نامد. فضایی دوسوگرا که هرکدام به سمت یکدیگر در حرکت‌اند و منجر به ایجاد جریان‌سازی می‌شوند؛ فضایی که متفاوت از فضای تقلیدی_ تلفیقی است. باتوجه به پدیده جهانی شدن در آثار نقاشان معاصر ایران این امر دیده می‌شود که آن‌ها از یک سو از اشکال هنر سنتی ایران بهره می‌گیرند و از سویی دیگر از الگوهای غربی اقتباس می‌کنند. این پژوهش با هدف شناخت بیشتر نسبت به رویکرد فضای سوم و بسط این دیدگاه در هنر، سعی دارد فضای سوم را در آثار نقاشان معاصر ایران نمایان سازد. در این نوشتار تلاش شده به این پرسش‌ها پاسخ داده شود:نحوه شکل‌گیری فضای سوم در آثار نقاشان معاصر ایران چگونه ایجاد شده‌است و ارتباط میان عناصر فرهنگی چه چیزی را نمایان می‌سازد؟در جریان پژوهش به شیوه‌ای توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری داده‌های کتابخانه‌ای، مؤلفه‌های آثار نقاشان معاصر ایران و تأثیر روابط بینافرهنگی بر آن‌ها بیان می‌گردد. نتایج حاصل یافته نشان می‌دهد که باتوجه به گسترش ارتباطات و روابط میان فرهنگی، نقاشان معاصر نیز در آثارشان از این امر بهره‌گرفته و آثاری را خلق‌کرده‌اند که در هرکدام فضای سوم ایجاد شده‌ و دیدگاه هومی بابا را باز می‌نمایند.