تأثیر مکتب نگارگری اصفهان در نگارگری عثمانی: مورد مطالعه آثار لِونی

نویسندگان
doi
10.22051/jtpva.2024.46286.1562
چکیده

توجه و علاقه به کتب خطی مصور و مرقعات ایرانی در بین درباریان و قشر مرفه عثمانی، در اواخر قرن هفدهم میلادی و اوایل قرن هجدهم میلادی به اوج خود می‌رسد. در این بین، نگاره‌های تک‌برگی مکتب اصفهان، بویژه آثار رضا عباسی و مقلدانش، بیش از کتب خطی مصور توجه هنرمندان و هنرپروران عثمانی را به خود جلب می‌کند. این توجه و علاقه، در آثار نگارگر قرن هجدهم میلادی به‌نام نقاش لِونی به بهترین شکل بازتاب یافته است. در این بین، مرقع H. 2164 به جهت بررسی آثار لِونی و مطالعه نفوذ سنت‌های تصویری نگارگری ایرانی در نگارگری عثمانی حائز اهمیت می‌باشد. اینکه کدام مرقعات ایرانی در زمان فعالیت لِونی جهت تأثیرپذیری و اقتباس در دسترس وی قرار داشتند؟ نگارگری مکتب اصفهان در آثار لِونی چه بازتابی داشته است؟ کدامیک از آثار لِونی الگو‌برداری کامل از نگاره‌های تک‌برگی مکتب اصفهان هستند؟ از پرسش‌های اساسی این نوشتار است. در این نوشتار هدف اصلی، ابتدا بررسی آثار تک‌برگیِ نقاش لِونی و شناسایی تأثیرات نگاره‌های تک‌برگی اصفهان بر نگاره‌های تک‌برگی لِونی است. سپس، به معرفی و تطبیق برخی آثار وی که متأثر از نگاره‌های تک‌برگی اصفهان هستند، می‌پردازیم. در مقاله حاضر، داده‌ها از میان اسناد موجود در موزه‌ها و استنتاج منابع کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند. شیوه بررسی توصیفی-تحلیلی است و با مطالعه تطبیقی صورت گرفته است. بررسی‌ها، نشانگر وجود اشتراکات بسیاری بین آثار لِونی و نگارگری مکتب اصفهان می‌باشد. انتخاب موضوع و شخصیت‌های بکار رفته در نگاره‌ها، تعداد پیکره‌های موجود در صفحه، ترکیب‌بندی‌ها، حالت و چرخش بدنها برگرفته از نگاره‌های تک‌برگی مکتب اصفهان می‌باشند.